De gouden kroon van Beieren

de anderen. Alleen Fantin, in de voorste rijen, was bij het binden al zo behendig geweest te zeggen dat hij vreemdeling was; aan het eind van de straat toen de heraut zijn mededeling had geroepen, had hij de knechten weten te bewegen hem te ontbinden en vrij te laten. Hij had zelfs verlof gekregen zijn bezittingen terug te halen. Men was stipt. Hij had nog een ogenblik naar zijn beide reismakkers omgezien, maar had hun gezichten in die krioelende, half struikelende en botsende menigte niet kunnen ontdekken. Het enige bekende gezicht dat hij ontmoette, was dat van Bisschop Jan van Arkel uit Utrecht. Die had, uit Grenoble terug waar hij lange tijd gewoond had, als meerdere hooggeplaatste Christenen en edelen, zich bij de Geselbroeders aangesloten, in de verwachting, de Pest en andere moeilijkheden te ontgaan; hij meende dat van die stroming die machtig scheen te worden, de Gezagsdragers niet afzijdig mochten blijven. Hij vereffende zijn schulden jegens zijn God, en ook die aan de Joden. Ja, hij bedoelde de eerste op te heffen door wat de laatste betreft, de schuldeisers zelf te schrappen. Het is niet bekend of hij geloofde, dat zijn God met die oplossing instemde.

De nieuwe Raad handelde in de zin van zijn kiezers, toen hij, nu de schuldigen, zoals von Buschegg zei, opnieuw maar nu voor goed verstrooid waren, ook alle schulden liet vervallen. De leenbrieven en panden werden teruggegeven en wat van de Joden aan baar geld restte, werd onder de Gilden verdeeld. Zo waren de handwerkers niet alleen van alle verplichtingen jegens de Joden vrij, maar zij kregen ook nog enig geld in handen, voor de grondslag van een gezeten toekomst, want al wat nu gezel was, zou eens meester wezen, en burger. Voor de meesten van hen duurde de vreugde over dat buitenkansje niet lang. In Strassburg was het grote sterven al uitgebroken, en leegde de stad, en vooral de Gilden.