De gouden kroon van Beieren

nauwelijks enige persoonlijke omgang met hen onderhield, hoorden hem eerbiedig aan. Uiterlijk kalm, enerzijds zeker dat zij allen op een hoogtepunt van bedreigdheid stonden, maar ook bezeten door zijn wens naar een leven dat voor hen veilig moest zijn zonder de mogelijkheid daarvan ten einde toe te willen onderzoeken, liet hij zijn Leer los over die met wets- en zaken vragen bezette hoofden van zijn mede-leiders. Het was de Leer die hij, tot troebele spot van de vele Bendits en tot verstilling van een enkele dromer, zijn Bachoeriem indruppelde, tussen zijn lessen over Talmud en Halacha, en tegen elk inzicht van alle overige leraren in. Hij toornde tegen de geldhandel die de dodelijke vijandschap van de Christenen onderhield, waarmee de armen zonder dek en brood raakten, en die, zei hij, de Kerk van de Christenen wel kon dulden en zelfs aanmoedigen opdat de Joden het trefpunt zouden blijven voor de wrok van het volk. Al wat zij voor hun bewustzijn verborgen, sprak hij uit, en zelfs de bemiddelende oplossing tussen hun gevaarlijk bestaan tot dat ogenblik toe en de uiterste berooidheid die zij zo vreesden, noemde hij: men kon toch met een geringe rente-regel een sober leven handhaven en de goede genegenheid van heffingbetalers en leners terugwinnen. Rabbi Aron, met zijn ingevallen wangen en de witte puntbaard tot over zijn borst, een wa.re Mozes-kop, mocht zacht tegenspreken dat God dit alles zo gewild had en dat het rente-bedrijf ook voor de voortgang van de wereld onontbeerlijk was; dat zoals Rabbi Eberlin wel weten kon, een lage rente de Joden volkomen tot bedelaars zou maken omdat tegenover de vele verliezen van de wanbetalers dan immers geen enkele vergoeding zou staan. Rabbi Eberlin zag bij die woorden omlaag en wachtte op het ogenblik dat hem de gelegenheid zou brengen zich te ontladen. Toen stond hij op; het waren de laatste woorden die hij in de vergadering sprak, hij verscheen daarna niet meer bij de beraadslagingen. Hij greep de minuut