De gouden kroon van Beieren

Nu werd hem de misstap van Rabbi Nathan meegedeeld; hij scheen zijn oren te spitsen, want inderdaad stond aan ieder wit oor een lid van de Jodenraad dat hem toeschreeuwde alsof zijn aandacht van de ene Rijn-oever naar de andere bereikt moest worden. Maar al antwoordde hij niet meer dan dat het een ramp voor Israël was, en dat was geen andere beslissing dan die men al vanaf het begin van Henna’s ongeluk van ’s levens overzijde had gehoord, men knikte en zag elkaar aan met ogen die de diepe betekenis van de uitspraak trachtten te doorgronden. Intussen konden die woorden de partijen vóór en tegen Rabbi Nathan verdeeld houden, want met die ‘ramp’ kon nu diens daad bedoeld zijn, en het spookte dan ook in de buurt van diens plaats, althans voorzover er ook vóór dat ogenblik verschillen van toegenegenheid jegens de beschuldigde hadden bestaan. Het geschilpunt was weldra naar het midden- en achterfront van de rumoerige dis in het Bruidshuis van de Gemeente doorgeslagen, waar de Bachoeriem, de getrouwde en ongetrouwde leerlingen aanzaten. Die grepen het op als een soort dispuut-rest, door de meesters voor hen overgelaten, en waarop zij haastig hun tanden beproefden zonder er nog iets noemenswaardigs van binnen te krijgen. Bij hen, die overigens wild genoeg konden huishouden en het maar betreurden dat Susman geen dolle afscheidsavond van de jongeling had kunnen vieren, verliep het bewerken van die kale kluif nog in brave kalmte. Maar achter aan de tafel wond zich het ‘am-Ha-erets’ heftiger op. Dat waren de gewonen, de Rebs zonder titel, de niet als geletterd erkenden, handwerkslieden, kleine leners, opkopers van verstane panden, zelfstandigen dan nog, want van de huisbedienden mochten enkelen de spijzen aanbrengen: zij noch de armsten waren als gasten toegelaten. De ongeletterdheid en het missen van elk gezag was nochtans geen beletsel tegen het redetwisten over het vraagstuk: zij deden het nog lang nadat het volledig was op-