De gouden kroon van Beieren

geschat diende te zijn wanneer dat door de dood kon worden voorkomen. De andere Rabbijnen hadden geoordeeld, dat, nu het ongeluk van de bezoedeling al gebeurd was, het meisje kon worden verbannen, maar niet door een gewelddaad sterven mocht. Aan de Bruiloftstafel redetwistte men nu opnieuw, met doffe hartstocht, met bitse ervarings-uitwisseling, met tartende herhaling van nadrukkelijkheid, met onwil die elk tegenbetoog terugwees. De beslissing was gevallen: wat had Rabbi Nathan nog opnieuw te oordelen? De Lening? De Lening is goed, en Reb Yidal mag geen geleerde en niemand zwak zetten met hem in verleiding te drijven tot zulk een kwetsing van de waardigheid van de Wormser Jodenraad, en van de goede orde. De stok-oude Rabban Abraham Hokohen, het middelpunt van aller plechtige eerbied, door de Bisschop voor het leven als Leider aangesteld, liet vage uitspraken los, waaraan men, met de oren onder zijn kin gehouden, des te dieper zin toekende, naarmate men er minder van begreep. Vreemdelingen die, aangetrokken door zijn vermaardheid, tot hem wisten door te dringen, schrokken van het hemdjevol mens in zijn opperkleed en kap verscholen, niets dan een doorschijnend wit puntig mummie-kopje, met verschrikte ogen bij elke ontmoeting en wat verdwalende haartjes onder de lange bleke neus en om het kinstompje, en met een stemgeluid dat van het sterfbed scheen aan te waaien. Dat hij, uit een Rabbijnengeslacht geboortig, Rabban, meer dan Rabbi, geen zoon meer had, mengde de verering van leiders en menigte nog met het toegedane beklag jegens een heerser, getroffen door het lot dat zijn geheimzinnig overwicht onberoerd liet. Sinds jaren wisselden vooraanstaande gemeenteleden elkaar als lijfwacht in zijn nabijheid af, en nog de ochtend van de Bruiloftsdag was hij in de stoet half meegedragen, want zonder hem zou het Bruidspaar die gang naar de Synagoge als een dienstafdoening voor minderwaardigen zijn aangerekend.