De gouden kroon van Beieren

den tegen de met dood geladen lucht. Het volk zag het aan, maar de zekerheid van zijn onmacht doorboorde elke hoop op redding. Dood verwachtten zij, einde van al hun streven, en alle uitzicht op zaligheid van Hemel of op eeuwige Hellepijn was plotseling opgelost in een enkele Wil: Genot! Genot! Genot! Zoals de Stads-Raden door de Gilden van burgers en handwerkers gedreven, tegen Bisschop en Landsheer vochten om zelfbestuur, om vrije rechten en Jodengeld — zo braken, in het gezicht van hun ondergang, de Poorters voor het eerst zich een uitlaat vrij voor hun wrok om de Kerkdwang, en stortten hun eerste vrijheidsdurf op de duizend bindsels van hun zede-leer die begonnen waren hen te benauwen. Wat Fantin en de zijnen over Zutfen hadden vernomen, was in alle steden van het bekende Westelijk halfrond voortgezet en tot het uiterste hoogtepunt van zinnen-verzadiging uitgeschoten. Het van angst sidderende leven begeerde zijn snelle volheid, en stond in honderdduizend woningen en straten als een te bersten opgedreven lallend-rode bloem op het gistende moeras van de lang onderdrukte Lusten. Wel waren sinds lang, na een tijdperk van begrensde ingetogenheid, de maagdelijke bruiden zeldzaam geworden, en stond de Minne, de wederkerige streling van het vlees, al was het in het verborgene en heilig vermomd, hoog aangeschreven. Veel vrouwen zochten liefde — heul bij de priesters, en veel echtbreuk bleef ongestraft. Voor het veelvuldig gemengde baden, in de steden door omroepers ingeluid, waren de geesten niet rijp; de onbevredigdheid spookte in de slaapvertrekken tot paardenliefde, de huwelijken lieten weinig vrije keus. Op de kastelen was het een ongeschreven wet geworden dat de jonkvrouwen zich de gasten aanboden voor het nachtverblijf; het zinnespel met vrienden en vreemden vulde de verveling in de eenzaamheid. Het voorbeeld van de Ridders, vol ruwheid en liederlijkheid jegens onderhorigen en afhankelijken, gooide het moederlijk heimwee van de vrou