Jankef's oude sleutel

bewogen zijn opgespaard en verheffingslust uit: de Synagoge vol, tippelen en stijgen de klanken van een zuivere hartstochtelijke jongensstem tot bloesems, boven de hoofden der honderden die wel moeten ontroeren. En de slot-figuur:

„Boroeg atto adounój, „Geloofd moogt Gij zijn Eeuwige, mekady-y-y-ysj    die het Sabbathfeest heiligt.”

Es ha-a-sja-ha-bos....”

rekt hij zoo lang en met gebroken zuiverheid uit, dat Jankef verlegen tot zijn buurman zegt: „Wel een beetje opera-achtig.” Maar hij kan zijn hoofd niet rechthouden, Jankef, als hij de vele gezichten rondom ziet, die in een door bewogenheid gebeten glimlach staan. Als deed hij het voor Eli, naar boven kijkt hij ook; mevrouw' van der Wal fluistert met haar dochter; die zegt glimlachend tot haar moeder: „Dat is die jonge uit onze klas, die met Matthias Born heeft gevochten.” Het stugge ombaarde gezicht van den Opper-Babbijn krijgt ook de aarzelende zachtheid van een ambtelijken glimlach; daarachter gaan de gezwollen woord-gedachten van de Joodsche kran-ten-taal.

Eli moet nu met de wetsrol mee naar de Heilige Arke, en dan naar zijn plaats terug. Alleen als hij langs het koor gaat, ziet hij even op: Nolle Bloch lacht met kleine oogjes tusschen zijn hooge jukbeenderen, en Brammetje Prikkebeen knipoogt uit zijn lengte-masker hem toe alsof hij heel en al buiten Eli om, iets uit zijn ooghoek moet wegknijpen: ontzettend mismaken hen allen die hooge zijden hoeden. Aan den anderen kant staat Ozer trotsch in zijn bank, stiekum wild-ontroerd; hij knikt Eli plechtig toe, en Eli’s verheffing dreigt door de dankbaarheid om die overwinning overstroomd te worden, maar hij jaagt den golf terug: hij heeft nu andere plannen met zijn gestegen kracht. Hij moet de Leeuw voor de onderscheiding danken; dat doet hij met een knik, en terwijl Jankef tevreden om die houding glimlacht, gaat hij zonder verder op te zien, naar zijn plaats.

Hij stormt blind naar den uitgang. Volgende week van hier: hij wil haar toegesproken hebben. Hier, of het kan misschien niet meer. Het bloed, met het laatste gedachten-gevoel van alle dagen, zinkt weg in dien aanzet tot de daad. Evelien, (een glimp van een verschijning van iets moois waaraan het smartelijke voor hem) Heleen, Branca, Eva Manheim, Stella van

19

289