Jankef's oude sleutel

haar knapste en verstandigste en ook haar meest gevoelige woorden, sprak haar vleesch. Maar gesteund door de zeden van haar provinciale Rabbijnen-opvoeding, was zij er zeker van dat zij de zyne niet zou worden zonder dat zij een blijvende en volle verbindtenis buiten twijfel zou weten. Het spel, zooals daar ginds, vanavond, is zulk een lust: nooit in haar leven heeft zij zoo gespeeld, of zal zij, als zij overwint, nog zoo kunnen spelen. Maar zij durft het zich nauwelijks bekennen: nu zij zoover is kunnen komen: trouwen, trouwen wil zij hem, aan zijn arm gaan als zijn vrouw, onder de bewondering van het kleinste deel van de wereld die zij telt en de glimlachende instemming van het grootst mogelijke deel. Want daaraan heeft zij het meest behoefte, daarzonder kan zij niet leven: instemming met haar leven van het grootst mogelijke deel van de wereld die zij alleen maar waardig voelt de hare te zijn, en tot welke zij alleen maar wenscht te worden gerekend: de wereld die het, bij een algemeen aanvaard beschavingsminimum, materieel wel gaat. In het gevoel van die deugd van het dingen naar een plaats in die wereld, heeft zij haar vriendin Rosa Leefmans bij het passen van baar herfstjapon haar geheim verteld. De uitkomst is haar niet meegevallen.

„Wat ben je begonnen! Kind! Durf je dat zoo maar an?”

Er was een stramheidje dat met het optellen van Born’s vriendelijkheden in de toenadering en met de verzekering dat zij den omgang ten koste van wat ook „keurig” w'ilde houden, niet kon worden ontbonden. Zij vond dat Rosa lang zoo flink modern niet was als zij haar gedacht had. Stella gaat tegenwoordig vaak op Zaterdag naar de Synagoge; dat is wel duidelijk genoeg, voor Stella niet alleen, maar ook voor Rosa die haar belangrijke deel daaraan heeft. Het is een teleurstelling voor Evelien, dat de steun van die vriendin haar ontschiet op het oogenblik dat zij meent te handelen naar de kern van hun verwantschap. Zou Rosa jaloersch zijn omdat hij zooveel meer is dan haar Adonis uit het lompenhuis? Godbewaart me, ze heeft die Jozef Leefmans toch zelf gekozen, aangehaald, getrouwd? En ze was zoo trotsch dat ze daar zoo modern mee was. En nu kijkt ze zuur, omdat Evelien nog een beetje moderner doet, tegen al haar mooie woorden in; zou zij haar Born dan toch werkelijk niet gunnen?

Den dag na den avond bij de muziek vindt Eli Evelien bij Rabbi Meyer zoo fel tegen zich, dat hij er zelfs nog van schrikt en Stella van Raalte die Heleen een japon komt passen voor

271