Jankef's oude sleutel

vriendinnen, geen stad, bestaan voor haar; alleen die mond en een vlak van het gezicht van vrouw Lampe, waaruit die aanzegging komt die haar doet ineenkrimpen. Die zij een schandelijke vrijpostigheid van het vrouwtje vindt, en die zij toch tot zich door moet laten om haar laatste rust-gevoel er door te laten verscheuren. Een zwarte vrouw! En een reis! Alles komt goed! Dat laatste klinkt maar als een zwakke leugen. Een kletspraatje van den dokter die vijf minuten voor den dood van den patiënt zegt dat alle hoop nog niet vervlogen is!

En zij dacht nog wel lang, dat zij toch reden had om tevreden te zijn. Ja: gelukkig! wat is nou gelukkig? Gelukkig zijn alleen nu en dan de mensclien nog wel die buiten de maatschappij leven. Die zijn misschien nog wel eens gelukkig, op hun manier. Maar wie kan dat kiezen, als je aard is om tot de beschaafde en ontwikkelde kringen te behooren? Dat zou met de achting van de heele wereld betaald moeten worden en dan moet je wel een raar mensch wezen om die te kunnen missen. Wat een schuldgevoel zou je dan niet hebben! En schuldgevoel heb je nu ook; overal is schuldgevoel, wat is daar tegen te doen ? het leven is niet volmaakt. Tevreden was zij vaak. Zij heeft een bizonderen man gekregen, een sterken man. Hij heeft zich naast haar omhoog gewerkt tot een onderscheiden plaats in zijn beroep. Zij hebben samen krappe tijden beleefd en nooit van anderen hulp genoten, zelfs niet van haar vader, van wien Peter bij diens leven nooit iets wilde aannemen; dat is een trots voor haar, want zij behoort daarmee tot de kleine helden van haar zedewet. Tot de grooten der aarde zijn zij niet opgeklommen, maar zij hebben, sedert Vader’s dood en sinds Peter zijn betere betrekking heeft, geen enkele pijnlijke zorg, en de kleine beschavings-weelde van hun kring: een ruim huis, en gemakken waarmee men voor den dag kan komen. En haar wilden jongen van vijftien jaar, een nobele jongen, zegt Peter, die zijn weg zal maken, al zal dat misschien niet precies zoo gaan als Peter het deed, en zij hebben nog kansen op meer aanzien, meer geld en beteren omgang dan in deze kleine stad. Dat is dan toch nog een tref: een sterke man zooals Peter. Hij is geen gewone schoolmeester, zooals zoovelen om hem heen. Anna meent alles, en zeker voldoende, van hem te begrijpen: zijn liefde voor orde en tucht in de maatschappij, al is hij daar heelemaal niet zoo eng in als een conservatieve bullebak. De wereld moet naar haar oude wetten terug, zegt hij; daar mag men met groote