Jankef's oude sleutel

dan op mijn weg! Het is hier mijn weg, godverdomme!”

Hij krijgt geen kik of gebaar tot antwoord. „Die gekken,” gaat het door hem heen, „hebben goed lullen.... alsof hij dat alles ook niet zou kunnen en fijn meedoen! Alsof zij dat alleen maar kunnen! Die pest-gekken!”

Matthias zet kalm zijn fiets aan om Gerrit Jan van Wyhe een afstraffing te geven. Want die heeft met omgewend hoofd het liedje ingezet dat de anderen overnemen:

„Engeland is gesloten,

De sleutel is gebroken!

Is daar dan geen smid in ’t land Die de sleutel ma-kün kan!”

Geen sjoege meer naar Eli. Geen pet meer, geen stok meer terug. Maar het zal hem nog zuur moeten opbreken dat hij het gewaagd heeft, iets tot den grooten aanvoerder te zeggen: Gerrit Jan van Wyhe dreigt met een geheven vuist naar hem om. Wat het ook heteekenen mag (zij hebben buiten vanochtend hem nog nooit lijfelijk aangeraakt) er zijn erger en benauwender dingen voor hem dan een paar klappen of trappen. Pestschool.

Daar loopt hij weer zonder pet of stok, door die gekken. Eigenlijk moet hij er ook wel even om lachen; dat wil zeggen hij ziet in zijn verbeelding anderen lachen om die plotselinge berooidheid van al zijn koopmans-waardigheden, die toch ook de zijne niet zijn. En dat doet hem meelachen, door zijn verontwaardiging en zijn benarde sof heen.

Zoo vindt hem Max van Raalte die een ochtendloop maakt. Eli is eerst weer even teleurgesteld, omdat Max niet eens meer weet dat hij eiken ochtend naar de hoeren moet. Maar als Max zich dan verontschuldigt, in zijn beetje hartelijkheid dat het saamzijn hij hem wekt daar op dat stille zwaarbegroeide pad langs het vaartje, want het is hier onbewoond onder het hooge geboomte dat het ver-gezicht voor hem afsluit als een lange hooge zaal zoo stil en intiem — dan zijn zij toch tenslotte een beetje vrienden, en al tamelijk lang. Max is twee jaar ouder, hij is in zijn zeventiende. Maar de omgang is dan ook ontstaan op verlangen van zuster Rosa die zich daarmee eigenlijk, sinds Jankef’s nieuwe huwelijk, Eli’s lot een beetje aantrok. En al hebben zij dan groote verschillen, naar afkomst, omgeving en aanleg, er is toch voor Max een grond van betrouwbaarheid in het broertje van Jozef waar hij af en toe, meer dan bij een

146