Jankef's oude sleutel

lendig heeft toch nog nooit Hanna of wie ook een gesprek tus-schen vader en hem verpest, als dat armoedige zielige belachelijke mensch, dat net een visch is die naar rauwe traan ruikt.

„Zoo,” glimlacht Jankef zwak, „kouwe afwasschingen. ’t Is een mooie geschiedenis.” (hij gelooft er geen woord van; hij zegt het om haar tevreden te stellen, en hij betrekt zelfs Eli met een blik in die lafheid, al draagt ook die blik een gebedje om medewerking aan, nu hij vindt dat het niet anders kan.) „Als je leeren moet, kun je olie krijgen,” zegt Betje met win-kel-versche vriendelijkheid op Eli’s vraag. Hij wendt zich tot Jankef:

„En krijg ik niks voor m’n nommero één?” Hij negeert de vecht-klare verbazing van de vrouw.

„Voor nommero één?” Jankef lacht goedig spottend.

„Ja, geeft ’m een paar guldens, omdat-ie op school leert,” bijt Betje.

„Een dubbeltje extra voor in je zak, kun je van me krijgen. Als het dan moét. Maar verder heb ik van die zaken geen verstand, hoor Eli.”

Eli lacht bitter. „Andere jongens krijgen wel een fiets als ze zoo vooruitgaan.”

„O, een fiets! O krijgen ze die....”

„Nou ja, ik bedoel toch niet dat ik een fiets moet. Maar iets mag ik toch wel hebben.”

„En dubbeltje extra in je zak, en verder geen apartigheden. Met die jonges van die ryke vaders kan ik me niet vergelijken. Die hebben heel andere bedoelingen, die vaders, en vooral ook andere centen. Asjeblief. Een dubbeltje extra. Fietsen heb ik niet in voorraad. Tenminste, op ’t moment nog niet gearriveerd.”

Eli neemt het dubbeltje van het tafelzeiltje. De materieele vorm van zijn overwinning. Hij weet wel dat het veel grooter had kunnen zijn, als Vader wou begrijpen, en als Vader durfde. Maar vragen waar Betje niet bij is, dat verdomt hij. Dat zou immers zijn alsof hij het goedkeurde dat zij gevreesd moet worden?

Hij aarzelt. Het voornaamste moet hij nog zeggen. De dag drong het hem op.

„Als je dan maar weet dat ik met deze kleeren niet langer naar school kan gaan hoor! Al is het dan alle dagen: ik moet er alle dagen goed uit zien daar. Anders is het niet vol te liouen.”

129