156
goederen wensten te vervoeren onder de vlag van het N.R.K., heeft • hij een eind aan het onderhoud gemaakt. Nadat ik hierover in de
„Kern” gerapporteerd had, werd afgesproken nimmer meer verdere medewerking van het Dagelijks Bestuur te vragen. Ik mag hier nog bij opmerken, dat dank zij de medewerking van de heer Louwes en lagere functionarissen bij het N.R.K., het transport toch korte tijd daarna doorgang heeft kunnen vinden.”
In de volgende alinea van het protest (bladz. 146) wordt gevraagd,
of de commissie statistieken kan overleggen ten bewijze, dat er duizenden
Nederlanders het leven hebben verloren door de onvoldoende voorziening met voedselpakketten, dat naar verhouding met de Noren, Denen en andere buitenlanders, die wel behoorlijk werden voorzien van dergelijke pakketten, er meer Nederlanders zijn overleden enz. De
ondertekenaars van het protest verklaren: ........... zo is de beschuldiging
toch niet te aanvaarden, dat alleen daardoor duizenden Nederlanders het leven hebben verloren.” Zij besluiten hun reeks vragen met: ,,De beschuldiging van de commissie van onderzoek, dat duizenden Nederlanders ten gevolge van het niet ontvangen van levensmiddelenpakketten zijn omgekomen, is door niets bewezen: zij is tendentieus, zo niet erger.” Naar aanleiding van het eerste citaat moet opgemerkt worden, dat de heren blijkbaar over het hoofd zien, dat betreffende beschuldiging uit het rapport niet hen in de eerste plaats, doch Londen treft. Overigens heeft de commissie nergens beweerd, dat het tekort aan voedselpakketten alleen de oorzaak zou zijn geweest van de grote sterfte onder de Nederlanders.
Uit het tweede citaat en de daaraan voorafgaande opmerkingen in het verweer blijkt, dat de ondertekenaars van het protest het hoge sterftecijfer van de Nederlandse politieke gevangenen voornamelijk toeschrijven aan slechte hygiënische toestanden, infectieziekten, longontstekingen, tuberculose, vergassing enz. Het tekort aan voedsel wordt zeer zeker n i e t als de voornaamste oorzaak hiervan aangenomen.
Deze zienswijze kan alleen als juist erkend worden, wanneer men
1 e 11 e r 1 ij k vasthoudt aan het begrip: van honger sterven. Echter mag het toch als zijnde van algemene bekendheid verondersteld worden, dat ondervoeding als eerste gevolg heeft: een grote toename van allerlei ziekten. En al moge men dan in letterlijke zin bezweken zijn aan een bepaalde ziekte, voor het overgrote deel was de honger er de primaire oorzaak van.
Helaas bestaan hiervan geen officiële statistieken. Wel kan de commissie hier enkele voormalige kampartsen aan het woord laten:
D r. L. P. H. }. de Vink (Amsterdam):
„Het is naar aanleiding van datgene, wat op bladz. 146 geschreven staat, waarover ik mij een oordeel kan aanmatigen, n.1. dat zoveel Nederlanders gestorven zijn in de Duitse concentratiekampen kwam door stelselmatige ondervoeding. Het in bezit zijn van statistieken is onmogelijk, maar zover zijn de heren van het oude Rode Kruis-bestuur. Alle gegevens werden verbrand, maar het zegt misschien