Pakkettenrapport Rode Kruis

III

(vooral Hongarije) ten goede. Wel dankte de in Januari 1945 uit Nederland afkomstige groep uitgewisselden uit Bergen-Belsen aan de J. C. C.-actie en de bemiddeling van de heer Roswell D. Mc. Clelland hun redding. De Nederlandse Regering was ook voor deze actie niet wakker te schudden. Maar één lichtpunt in al dat nutteloos contact-zoeken is er geweest. Wij hadden ondanks gefronste officiële Nederlandse gezichten „zelfs” verklaringen afgelegd „namens” de begunstigden, dat zij hun nieuwe „nationaliteit” na de oorlog niet zouden trachten te gebruiken. Maar waarschijnlijk vooral gedreven door hun angst voor een invasie van nieuwe burgers na de oorlog durfden een aantal onzer geallieerden de nietigverklaring (vals waren ze niet, ze hadden de echte handtekening van de een of andere echte Zuid-amerikaanse consul) niet tot na de oorlog uit te stellen, de Spaanse gezant bracht de fatale boodschap onmiddellijk over en direct werden uit Vitel circa 300 „Zuidamerikanen” gedeporteerd. Het Wereldcongres stelde mij ’s nachts op de hoogte. De consternatie was groot. Ik zocht contact met Dr. T. Lewenstein en Dr. Visser ’t Hooft. Een gezamenlijk telegram werd aan de Koningin gezonden. Onmiddellijke reactie, opdracht tot interventie aan H.M.’s gezant te Buenos Airos. Zeer kort daarop volledig gunstig resultaat.

Die ene keer, dat wij ons tot de Koningin hebben gericht, is de enige keer tijdens de gehele duur van het hulpwerk geweest, dat de zo beroemde Nederlandse tradities, door de vertegenwoordigers van andere landen voortdurend geroemd, hetgeen steeds pijnlijker werd, hoog gehouden werden.

4.    Palestina-certificaten. De J.C.C. heeft deze actie zoveel mogelijk bevorderd, o.a. toen Jhr. Flugi van Aspermont reeds maandenlang bij het Internationale Rode Kruis zwervende aanvragen vond en hij deze wegens gebrek aan belangstelling bij Rode Kruis en Regering niet kon verzenden. Maar het leeuwenaandeel voor deze zegenrijke actie wat Nederland betreft, hebben op zich genomen het Office Palesti-nien in Genève en de Irgoen Olé Holland in Jeruzalem. Deze laatstgenoemde organisatie van Nederlandse Joden in Palestina heeft ondanks grote afstand, mo'eilijk contact en gebrek aan mogelijkheden, veel meer gedaan dan de Nederlanders in Engeland en het contact met deze organisatie was tenminste fris en raakte alleen het doel.

5.    Geheime actie. Zelfs nu is het mij nog niet mogelijk in een rapport, dat gepubliceerd kan worden, bizonderheden te melden over een actie, waarvan de J.C.C. het eigenlijke middelpunt was en waardoor het mogelijk was talloos vele vluchtelingen uit de verschillende landen van Europa met en zonder hun medeweten op het laatste moment de helpende hand te reiken.

6.    Uitgewisselden. Een apart rapport heb ik indertijd geschreven over de behandeling van de uitgewisselden in Januari 1945. Geneeskundige hulp was dringend nodig, maar het Internationale Rode Kruis liet zich niet zien. Door een handjevol vluchtelingen werd alles, wat ze zelf eigenlijk niet missen konden, afgestaan. De gezant stuurde na een telefonische uiteenzetting direct duizend frank, maar bij het tweede transport werd ons „namens de gezant” ieder contact met de aan-