Levensgang, eerste deel

145

doet me pijn,... ik weet wel dat u 't allemaal 'n beetje, — of 'n hoop frazerig zal noeme, maar ik zweer u, dat ik me voor u uitgestort heb ... als u me voele wil en doorgronde, dan zal u zien, dat ieder woord 'n diepe, o zoo diepe overtuiging is.. . Ik weet, dat al die mensche as u niet voele wat wij voele, niet d e n k e, niet verlange wat wij verlange ... Ze denke altijd maar: hersenschimme, hersenschimme,... en zoo zag ik ook u lachje, nie-waar ?

Eva woelde onrustig met 'r klein handje in haar kapsel-kuif. Haar mooi gezichtje was zacht-rood bebloosd van warme luister-inspanning; de groote droomoogen fluweelden starend Hein aan. Plots kwam er licht getril om haar dun mondje en haar oogen staarden niet meer; 't donkere brons-gouên geglans erin fluweelde wèg in zachtheid. Er was wat bevende weemoed in haar stem toen ze zei:

— U vergist u erg, meneer Hols... ik heb even gelache, omdat ik uit uw laatste woorde begreep, dat u toch ook 't mooie verlangt, ... en toen dacht ik bij mezelf,... heel eventjes maar: verlange naar 't ideale, 't schoone, dat is toch 't mooiste op aarde.

— Wat meent u juffrouw?

— Wat ik meen ?... niets anders, dan dat ik alleen voor de schoonheid voel... Ook dat kan nu 'n beetje frazerig door u gevoeld worde, maar ook ik verzeker u, dat dit m'n eenigste liefde is in m'n leve... Mij is alles onverschillig, buiten dat... Ik verlang de ellende niet te zien,... in rijkdom zie 'k óok ellende... en misschien dat juist rijkdom en bezit de mensche zoo laag gemaakt heeft... Ziet u?... ik zou altijd veel wille geve van wat 'k heb,... maar 't leelike van 't leve wil 'k niet zien,... en toch voel 'k voor wat de mensche het ״werkelike" noeme,... weet 'k, dat ieder menschhéel gewone dinge doen móet... en vreeselike hekel heb ik aan z.g. poëzie-ellende... knussige sentimentaliteit... aan armoe-elegietjes... boe! boe!... aan hutjes-gepoëtiseer.... bezinging van soberheid en eenzaamheid ... a la Israëls... toch opstrijkend geld... met drama's van arme ziele... tobbers ...

— U verlangt dus alleen mooiheid;... maar voelt u dan niets voor uw medemensche?

— Zeker heel veel, maar op 'n heel andere manier als u;... 't Zou mij niet kunne schele of de mensche stoffelijk 't béter krijge,... ja heusch, beter ete maakt 'n mensch tóch niet gelukkig ?... dat geluk zit toch hèel ergens anders.,. Wat voor innigs en moois zit 'r nou in al die speeche,... in al die vechtpartij e en kibbelarije, in die miserabele politiek,... in dat holle gezwets met opgeschroefde volksliefde, waar je regel voor regel de malste beeldspraak kuntuithale, als je maar lust hebt precies na te gaan wat er staat?.... Vindt u 'n woud nu niet veel grootscher?... en de zee?... en vindt u zoo'n stille stem, uit 'n heerlijk schilderij, of uit 'n ander kunstwerk nu niet veel goddelijker dan al dat drukke gepraat ?... En ziet u nu niet veel liever de goddelijke natuur overal, óveral?