Letterkundig leven, deel 2

222 DE BERG VAN DROOMEN.

Zelfs de getituleerde hoofdstukken kondigen reeds dien kinderlijken sprooktoon aan. Maar o wee, als we goed gaan luisteren naar deze zinnebeeldige geestelijkheid, welke niets liever doet dan in al hare eenvoudige onopgesmuktheid, in de diepte graven naar onbekende levensbedoelingen. Heel deze schijnbare stijl-ingetogenheid, slechts opgegeven in deelen welke plastisch zoo wazig door de impulsie eener zweverige lyriek heengeleid wordt dat zij op haar beurt, niét gebeeldhouwde maar bewógene taal moet heeten, waar het emotioneele leven nog omheen trilt en siddert — komt harmonieus overeen met den schijnbaren eenvoud van de allegorische sprook. Het geestelijk evenwicht -zoeken van dezen nadenker en dichter openbaart hij ons in zijn fantasmen. Op hun beurt zijn deze fantas-men diepe levensgevoelens en bijna overtuigingen. De teedere kracht, waarmee Van Schendel schrijft, wekt op zich zelve een fijne en innige stijlbekoring, en toch kan men op een groot moment van deze zoete en zachte ingetogenheid genoeg krijgen. Een altijd fluweelig omspeelde toon van een zingende vedel verveelt en ergert soms! Men verlangt naar een streek, een stoot, een kreet, iets dat menschelijk schreit en en vanéénrijt. Toch, ook de zoete stijl-ingetogenheid van Van Schendel kan zich verhezen in den hartstochtelijken aanslag en in een heviger ziels-uitstor-ting. — Lees slechts het voortreffelijke fragment over de zon, het vlammende licht. Alle ontroeringen en gedachten van kracht én teederheid welke een mensch ondergaat leven hier tesaam. En als hij plastisch doet, sterk plastisch, een weinig Dantesk, ook dan valt zijn ingetogenheid weg.

Daar lagen mannen en jongens in een kring, schreeuwend, jammerend door elkaar met uitgestrekte armen en boven hen zwierden en zwaaiden de monsters met grijpende klauwen en grijnzende muilen vol ontzettend geloei en gehuil. Soms brulden ook die dieren, de leeuw met zijn zonen, de tijgers, de buffels en de olifanten, de bruine,