Letterkundig leven, deel 2

194 LITERAIRE WANDELINGEN.

schoonheids-verrukkingen. Hij mag sceptisch literair-pessimistisch zijn, er leeft toch in hem een diep smachten naar het zeer schoone. Het beste opstel in dezen bundel gaf hij over Isaac Israëls. Vooral dit houd ik er uit vast:

״Maar al is de rijkdom (uit Amsterdam) uitgetogen, de schoonheid is er gebleven. De lichteffecten in de duistere spelonken van den dans, het stofferig waaien der gouden glanzen, de breed-roode handen en de hangende roode lippen der dansende meiden, het vliegen hunner rokken in den wervelenden draai, zij zijn schoon, al is het op een andere manier en even belangrijk als een zonsondergang."

Erens bemint Amsterdam, noemt het onder de schoonste steden van Europa. Wat hij zegt van het Amsterdamsche leven is zeer mooi en ook enkele waarnemingen van het volk zijn goed. — ״Want de hoofdstad", schrijft hij, "is de essence van Nederland."

״Het eigenlijke kernpunt van Amsterdam is Haarlemmerdijk, de Zeedijk en de Jordaan, vooral deze laatste buurt, want hier wonen vele geslachten onafgebroken of ten minste zonder de stad te verlaten. Zij hebben hun eigen dialect zoowel als die van de Haarlemmerdijk en de Zeedijk is voor hen de buurt van ontspanning en plezier: daar gaan ze 's avonds "draaien" zooals ze voortreffelijk noemen". Verder zegt hij: ״In de ziel van die kerels en meiden sluimert de natuur in volle zuiverheid. Zij zijn dom naar verstand, maar ontzettend in instinct; geldzucht kennen zij weinig; "centen" hebben ze soms noodig, maar verder geven zij er niet om. En wat zeer curieus is bij sommige bewoners van den Jordaan, hunne gezichten gelijken somtijds op die van den een of anderen wilden volksstam uit Azië of Australië. Is het wonder dat een schilder als Isaac Israëls zich tot deze soort menschen aangetrokken voelt, want zijn buitengewone schranderheid van geest deed hem al gauw