Letterkundig leven, deel 2

155 VERZAMELDE GEDICHTEN■.

O wondre mengeling van week en sterk: moet niet de Geest ons maken en ontmaken en toch wij zelf voor zijn vrijmachtig werk den boóm bereiden en de banden slaken, bewaren 't hart, al dreigen open kaken, breken de baan, hoe taai het kreupelhout; hoe zullen ooit wij dezen staat genaken: ontvanklijk als een vrouw én mann'lijk stout ? De ziel zij teêr, gevoelig als een berk, bevend op alle winden, die haar raken, jong, maagdlijk-zacht en vormbaar zonder perk, wit-gloeiend smeedbaar door 't inwendig blaken; toch moet zij zelf haar eigenheid bewaken, zelf zuivren 't zelf ontgraven ruwe goud, zelf weren telken dag verjongde draken, ontvanklijk als een vrouw én mann'lijk stout.

Dat kan alleen, wanneer een macht'ge vlerk haar vlucht bestiert op altijd eender baken: dat is het Zelf, de drijfkracht, die ons 't zwerk niet achten doet, waaruit de donders kraken, de heer der ziel in prijzen en in laken, grootmachtig vrij, de godheid van haar woud, de ziel der ziel, de oorsprong van haar haken ontvanklijk als een vrouw én mann'lijk stout.

In dit gedicht is het Van Ameide nergens gelukt, zijn geestelijk voelen zuiver te zeggen. Wél duidt hij zijn bedoelen aan, maar dat bedoelen wordt ons niet door den dichtvorm verdiept nader gebracht. Het is inderdaad verstandelijke, voor een deel betoogende meening, en een zoeken naar beelden die geheel oneigen onopgelost blijven staan, star inhun bedachte verzonnen-heid. Dat deze ziel niet zingt en diep roert, noch schokt

met groot-machtig gevoel____ ik verklaarde het u

reeds, het is hem niet te verwijten. Maar dat hij ook verzen schrijft die, getoetst aan zijn eigen wezen, ons de aandoenlijkheid van zijn geestelijke natuur onthouden,____dat is hem wél als fout aan te rekenen;

omdat hij dan blijkt benéden zichzelf te blijven.

Er is nog veel werk in dezen bundel van allerlei aard, dat ik voor nu onbesproken moet laten. Vooral de