Zegepraal

469

van een ding in natuur en menschenmassa, zonder scheppingsaandoening, mij ganschelijk onbekend is.

Ik bouw eeuwig.

En daarin leeft mijn hartstochtelijkste liefde voor de taal, de techniek, het woord, den zin, het rythmus. Het is onze verf de taal, onze kleur, onze toon, ons klankmysterie, ons tintspel, het is onze atmosfeer. Wij moeten er alles mee doen wonderen in de ziel van den luisteraar. Wij hebben geen toon en klankfiguur als de komponist, op-zichzelf al een wondermooi bekorende materie, geen kleur als de schilder op-zichzelf al een wonderlijk ontroeringsding.

Wij hebben alleen 't woord, het nuchtere, door ieder gebruikte woord, dat door onze, met ziel voortgestuwde geheel eigene gang en groepeering, door onze onbewuste symbolische karakteristiek, door onze geheel eigene verbindingen en vormingen, door rythmus en klankecho, door geluidsval en geluidsspreiding, de groote, heerlijke suggestieve klankwerking in den ziel-luiste-raar draagt; het woord dat de zangerige melodie in zijn teederste modulaties, of de geweldige perioden in hun dreunende kadans zélf schept; het woord in zijn goddelijke muziek, zijn geluidsval vol zoeten drang en neuriënde verhaling, of vol geweld van stormgerucht en heiligheid; het woord vol van menschgeschrei en menschenjubel, dat dondert, weerlicht, ijlt, zingt, dan weer als het klokkelui weergalmt, dan als het lied van de stilte ruischt, of als het vespertje in 'n eenzaam avondhutje aan eindloos polderland, droef klinkelt, zacht en vèr, — wij hebben alleen dat heilige woord.

Maar is ons Hollandsch niet heerlijk mooi, rijk en vol en diep, zoo mooi als geen taal ter wereld. O ! dat zou ik je heel intiem en heel analystisch te gelijk willen laten voelen liefste, maar ik durf, nü niet.

Maar je weet 't niet waar, ons Hollandsch kan zingen, kan dreunen en van groot-machtig episch geweld zijn niet ?

En 't kan zoo vol tooverachtige kleuren hangen onze taal, het kan koloriseeren, 't kan zoo zacht, zoo broos, zoo zangerig