Zegepraal

461

groepecrings- en verbeeldingsmacht kan ze dienst doen, als diep-levend dekoratief bestanddeel.

Die kennis Florence, mag zoo diep, en groot mogelijk zijn, als haar materiaal maar fijn doorgeweven is in 't wezen van het levende epos.

Er openbaart zich in die kennis-wereld van alle ambachten, dikwijls een nieuwe wereld van aandoeningen, niet alleen voor den waarnemer in je, maar ook van den dramaturg.

Als 't leeft, zélf als schoonheid, zonder in iets den mensch te besmetten, meegaand met al de machten van de ziele-pro-jektie, is deze kennis niet hoog genoeg te schatten, vooral in sociale zedenromans, die voor alles gröote, ontzaglijke kunstwerken willen zijn.

Ze past bij het heerlijke begeeren om geen enkel schepsel en karakter ongeteekend en onontleed te laten in het epische reuzenwerk der toekomst.

Als alle levensuitingen door de opperste verbeeldingsmacht er in gegeven zijn, eischt die inhouwing in zijn kosmische geweldigheid, ook die kennis.

Hier Florence, kom ik juist op dat groot-reëele terrein dat de natuurlijke tegenhanger van den droomer in mij is, het terrein toch, dat de groote epikus en dramaturg van dezen tijd, in de rijkste nuanceering van leven moet kennen, in dezelfde mate als hij door psychologische verbeeldingsmacht het innerlijke-van de onzichtbare wereld projekteert, het innerlijke leven in een mystikus, pessimist of droom-fantast.

Voor hem staat nu het maatschappelijke leven in zijn grandioos gewoel. Kan hem de politiek niet treffen ? Ziet hij als de burgerlijke kijkers er alleen in het bedogmatiseeren van wat levensbeginseltjes, een ijdelheidsdrangetje om te Kameren en te Gemeenteraden en te Provincialestaten ?

Hier lieve begint 't allerdwaaste juist!

Voor een groot dramatikus en romanschepper is de studie van het politiek leven, natuurlijk als scheppend kunstenaar poorwerkt van het hoogste gewicht.