De Jordaan

242

Voorover-gebogen zat hij te peinzen, het zweet-gezicht helzonnig begloeid, de kaalgeschoren kin en mond vervredigd in een soort van valsch-bedaarden lach; en toch, in dien lach een angstig-spijtige bedruktheid, alsof hij zijn hoofd dood-stiekeim hield voor een wesp die vlak rond zijn oogen gonsde. Vader Burk hield wel van den Hartjesdag om al het uitwapperende oranje. Vroeger was hij er ״grosig" op geweest als een hond op twee murgpijpen. Nou, tiet van een vent, had hij afgedaan. Maar hij hield van Oranje. Toch meer nog uit venijnigen wrevel en woede tegen de fieltige, godde-looze ,^rooien", dan uit diep-bewuste genegenheid voor het vorstenhuis. Maar hij was nou eenmaal de man voor het „uiterlijke gezicht". Altijd netjes voor de menschen, altijd goed-in-je-geloof, en niks-niemand moest je iets kunnen aanzien. Als ze een gekleurde kaart met gouden letters boven zijn bed zagen hangen met de woorden: „De Engel des Heeren legert zich rondom degenen die Hem vreezen," en ze keken er naar, dan was het hem al voldoende; voelden ze zijn vromigheid wel! In het leven je kalm houden, anders werd je melk schichtig; niet sikeneuren en bij je vrouw liever wakker zijn dan slapen. En verder niks geen „skurieuzigheid". O ja, hij hield van Oranje, als traditie, als geloof. En vooral het half uurtje als de vaandels wapperden, de bomketel raasde en de trompetten toederden. Zoo, in opwinding een poosje, vond hij het merakels-roerend Ze konden toch niet aan je koude beenen zien of het bleef. Maar mensch-van-fatsoen, zonder schuld, netjesin-huis, en netjes-uit-huis, en iedere week een vasten kerk-gang,.... dat stond boven alles. Wat je voor jezelf aan slechtigheid deed, dat „mork" niemand; als je maar zorgde voor het „uiterlijke gezicht". Het fatsoen-van-buiten; het Jordaansch fatsoen; dat was, in alle wreede vrijpostigheid en brutale onge