Essay en critiek, Groote figuren

254 GP.OOTE FIGUREN

en-al-dreiging, mistroostigheid en angst in Moorddam. De geestelijke volkeren-ontwaking had plaatsgevonden uit de feodaliteit der Middeleeuwen. Hervorming en Eenaissance omgrepen steeds wijder alle wortelen van geloof en maatschappij. Maar ook dichter-verbeelding en scheppend gevoel hernieuwden zich... Het lied der dolle Watergeuzen beiert nog lang na...

״,Helpt nu u self, soo helpt u Godt Uyt der Tyrannen bant en slot, Benaude Nederlanden!

. Ghij dreacht den Bast al om u strot , : Rept flux u vrome handen.

De Spaensche hooehmoet, vals en boos

Sant u een Beudel goddeloos,

Om u godloos te maecken,

Gods woort, rooft hij door menschen-gloos,

En wilt u 't ghelt ontschaecken" enz. . ..

Hoe kort voor Bredero's geboorte was Amsterdam pas Geus geworden! Zong hij mee: ״Slaet op ten trommele van dirredomdeyne!"

Er ontstaan een ontzachlijke wereldhandel, een maatschappelijke ontwikkeling en een verbluffende industrie tegen oorlogsgewoel en onlusten in. T'allenkant hout- en scheepsbouw op de Lastage, op hjndraaierij, zeilmakerij, zeepziederij en olieslagerij. Machtige koopstad Amsterdam groeide in gewest Holland wonderbaarlijk. Fabelachtig bloeide de Oostzeehandel, de Levantsche handel. O, de groote Zeevaart te Amsterdam, en de triumphe-lijke thuiskomst der eerste Oostinjevaarders! Heel de Waal geurde naar foelie, peper, kaneel en muskaatnoten. En heel het IJ langs rook het naar ankerkettingen,