Essay en critiek, Groote figuren

OVER BREDERODE 251

al zijn dichtende tijdgenooten. Soms is zijn levensvuur half gesmoord van wellust, dan weer haakt en hunkert hij naar ijle gemoedsreinheid. Hij kegelt en kolft, kaatst en scheert met zijn woord, en het dichtslaan van flapkannen in scheemrige taveernen en donkere bierkroegen, hoort ge in zijn rhytme als een plotsen harden knal. Soms leeft hij ook in beteugeling en stille devotie en in een wonderlijk-smachtenden weemoed, die :!aeer is dan enkel teleurgestelde en misnoegde ingezohbetfheid om blauwe schenen. Deze Amsterdamsche burgerjongen, die maar een heel klein brokje van het leven overziet — al tast zijn uitzwervende dichterblik den klaren hemel boven de schoone trapgevels der norsch-stemmige groen-landsche ״packhuysen", — wordt telkens gegrepen door een wild of verteederend romantisme, in diepste aandrift on-Hollandsch misschien. Door dertiende- en veer-tiende-eeuwsche ridder-romantiek het meest allicht, als wij de hoogdravende, serenade-achtige taal van zijn opdrachten, zijn Toe-Eygeningh gelooven. Speelden hem nu en dan door het hoofd, al de kleurig-roemruchtige krijgsdaden van koenen Hertog Jan en zijn Brabanders? Of lachte de Yerhefde om zulk soort van strijdkolfdapperheid, die het vrouwenhart slechts lichtelijk schampte? Staarde hij in begoocheling uit naar Kruis-tochten-romantiek, die het gloeiende Oosten pralend trok naar het mistige Westen, en de burchtheeren van verre reizen en avonturen zoet verhalen het? Of verafschuwde Gerbrand de soldatesca, de vechtkoene ridder-romantiek met zijn ongekuischten realiteits-zin; hij die meestal slechts vagebonden, bedelaars, landloopers, gauwdieven, straatzwervers, bekkesnijders, pantagrue-listisch-gulzige vraten, bierbank-doodslaanders en verdierlijkten onder het brassende gilde-volk zag saam-schuilen, huiverend voor de „armenjagers" ? Deze grillig-