Essay en critiek, Groote figuren

248 GP.OOTE FIGUREN

overklommen houten luifels. Als ventje gierde en stoeide liij al tussehen vensterwinkels, kramen, kruiwagens en lichtslurpende open voorhuizen en hoorde hij in zijn buurt: Hij sick! hem sick! hou sick!. . . Mijn Heer selje wat koopen?... Op de Yuegelmarckt hoort hij krijtende wijven: Wel Yennitje, wilje gien Knijn, gien Duyven, gien Hoenders, noch Kalkoene?. . . En hij zal meege-lachen hebben met de grinnikende wortelteef Trijn Dubbeldin, die rumoer slaat met de negotie-stemme tussehen haar ״Horense" waar en haar Eaepjes.

„Moortje" dampt él vermaledijde marktluckt uit,. . . zoo ergerlijk, dat heel EunticJius, heel de Carthageensch-Romeinsche bhjspel-dichter Terentius onherkenbaar erdoor bewasemd en besmet staat. Was Terentius ooit opgewassen tegen drinkhoorns en gildekannen en biertaveernen van zeventiende-eeuwsch Amsterdam?

Bij Bredero is er, in vol-rijpen tijd, zelden een renais-sanistisehe, gekunstelde omgooi van het koude dicht-vernuft naar onbegrepen mythologie, naar opgeblazen, zinnenlooze pronk, naar klassieke allegorieën en leege zinnebeelden. üsTeen, Yondel kon dezen naïef-zinnehjken straatjongen met het roekelooze Amsterdamsche bloed, wiens baldadige handen naar zoutevisch of gedroogde scharren roken, maar die ook vaak vol „deerlijkheyt" de schemerings-atmospheer van het oude Walenhoekje opzocht, om in het onbewust-dichterlijke en droomrige, zoet en schuw te peinzen, — Yondel kón dezen onstui-migen belhamel, dezen schelmschen satiricus, om beurten wispelturig, woest-hartstochtelijk en smartelijk-gebroken, niet onderkennen. Wel — God erbarme! — hemelde onze machtige zanger een heesch-zingend prul op als den latijnschen erudiet Professor Barlaeus. Dien... schold Yondel een groot dichter.