Essay en critiek, Groote figuren

OVER BREDERODE 245

״uyt de duysfcernisse des Pausdoms" en uit een „schricke-lycke afgoderie" verlost. Bredero het volkomenst, werd zich bewust van den levensgreep, de trillende schoonheid der volksbeeldspraak. Hoor Bredero, in de „VoorReden" van zijn „Geestich Liedt-Boecxken", over ons „Goude Nederlandse!!", over de oude ,,Aemsteldamsche en Waterlandsche Taal"; hoor naar den ondertoon van snerpend-schrille satire, waarmee hij over zijn „grillige grilletjes" spreekt tot de „lustighe en vrolijck-moedighe Maagden en Jonghelingen:

„Het is mijn alleens, of ick van een machtigh Coning of van een arm Bedelaer leer de kennisse van mijn moeders tale, en of de woorden uyt het vuylnis-vat of uyt de eierhjekste en grootste Schat-kamers van de werelt komen: doch moet mij elck na haer waarde goude, silveren en koperen gelde verstrecken. Sekerlijck ick en sal mij nimmermeer soo seer niet binden ande Een-rinstigheyt van sommige Een-sinnighe Schrijvers, die meer der vreemdelingen boecken door-snoffelcn, als de ghewoonte van 't spreken haarder mede-Burgheren en Lands-luyden, doorsoeken, en op haer eyghen in-vallen en inbeeldingen onversettelijcke kereken bouwen, die dickwils nae wat onder-gravens lichtelijck daer henen storten en vallen. Wat mij belangt, ick heb anders geen Boeck geleert als het Boeck des gebruyex, so ick dan door onwetenheydt der uytlandscher spraken, wetenschappen, en konsten hebbe gedoolt: verschoont mij ongeleerde Leke-broeder, en geeft den Duytsche wat toe: want ick heb als een schilder, de schilderachtige spreucke ghevolcht, die daer seyt: Het zijn de beste Schilders die H leven naast ־komen, en niet de gene die voor een geestich dingh houden het stellen der standen buyten de nature, en het wringhen en buygen der geleden en ghebeen-deren, die sij vaack te onredelick en buyten de loop