Essay en critiek, Groote figuren

242 GP.OOTE FIGUREN

bemint binnen en buiten de kamers van Bhetorica, en toch oer-echt Amsterdammer en Hollander blijft. Deze malsch-zielige poorter, een druiler, naar het Middel-nederlandsch woord druilen (in het minne- en zinnespel ervaren), was soms toch zoo bloö en schichtig als een in luidruchtig gezelschap verdwaald, bibberend-kuisch wees-meiske, door Stadskeure zedelijk bewaakt. Ach, hoe zamelde Bredero zijn smachtende liefdezuchten tot een zielsroerende klacht op voor schalksche, dartele Maria Tesselscha; voor de ״braef" vergulde Margarieta met het „Goudt-dradich Haer"; voor Madalena Stockmans, met haar „ooghen vol majesteyt"...

II

Vaandrig Bredero was, ook zonder „boertighetreckjes" en zonder latijnsche metriek, een groot realistisch zotte-klucht-kunstenaar, die niets uitstaande had met schunnige kwinkslagen en grappen van sadistisch-krenkende narren, papegaaibont getooide potsenmakers, op lant-juweel of referein-feest, door hun deuntjes en bellenkappen de vreugdstemming verontrustend. Mag hij toch een verkwister van lichaams- enzielekrachten, een pintenvriend van „gebrande wijn", een dartel drinkebroer in avond-herbergen en een meisjesgek worden geschimpt? Geen wonder,... hij woonde vlakbij een heele Bederijkers-kamer „In Liefde Bloeyende", die boven een vleeschhal-letje haar smetteloos blazoen plantte in d'eerbare, deftige Nes. Bredero een zwijn, een snollenvriend, een ploertig uitwas, een gemeene-straattaal-virtuoos? Bredero een zatlap, een „tabaksuyper" die naar jenever riekt? Een schouwe uitklepperaar van viezigheden? Zoo werd deze grandiooze, schoon grillige zedenbeelder van milde menschelijkheid, vaak veel échter en vromer dan Molière