198 GP.OOTE FIGUREN
maakt! ״Port-Boyal" enSainte-Beuve,grinniktBalzac... opperste verveling in stijl en vormbeelding! Gourmont zegt: ongelukkig voor Balzac is Sainte-Beuve heelemaal niet vervelend. Waarschijnlijk zou Balzac over zulk een droog onderwerp vervelender geschreven hebben.
Gourmont ziet Balzac als wraakzuchtig, onhandig-geestig katholiek pamflettist, die slechts zichzelf bekijkt, op eeht-Balzaciaansche manier: dwaas vooropstellend eigen theorieën en denkbeelden. Toch zegt Balzac, in zijn groezeligen en wansmakelijken toorn en haat, è! fortiori prachtige dingen, meneer Gourmont. Als criticus is er iets Berliozachtigs in hem, iets van den bedenker der ,,Symphonic phantastique".
Sainte-Beuve's Muze, schrijft Balzac, mist de vlucht der adelaars. Ze vliegt naar den aard der vleermuizen. Ze huivert en vreest den horizont. Ze fladdert laag en eêr in het schemerdonker. Ze wil het licht niet zien, omdat het haar oogen pijnt.
Gourmont had nog iets verder moeten gaan met citeeren, wijl het citaat Balzac's afschuw zoo typeert, n.1. wat volgt op „la lumière offense ses yeux":
„Sa phrase molle et 1 fiche, impuissante et couarde, cötoie les sujets, se glisse le long des idéés, elle en a peur, elle tourne dans 1'ombre comme un chacal; elle entre dans les cimetières historiques, philosophiques et particuliers; elle en rapporte d'estimables cadavres qui n'ont rien fait a 1'auteur pour être ainsi remués: des Loyson, des Vinet, des Saint-Yictor, Desjardins, Koerner, des Singlin, etc. Souvent les os lui restent dans le gosier, ainsi qu'il lui arrive avec Saint-Francois de Sales dans cette Eistoire de Port-Royal". (Louis Lumet, „Honoré de Balzac, Critique littéraire", p. 197—198).
Sainte-Beuve „restaurateur du genre ennuyeux". Zoo beukt Balzac:
„En lisant M. Sainte-Beuve, tantót 1'ennui tombe sur vous, comme parfois^vous voyez tomber uiie pluie fine finit par vous