Essay en critiek, Groote figuren

REMY DE GOURMONT, BALZAG EN SAINTE-BEUVE 141

tief en meesleepend van hartstocht en stormachtige vaart, dat ze tot creatieve niting wordt ? De Gourmont heeft den eisch van Gautier niet verdrongen, met zijn spitsbogen-stijl en zijn gloed-van-gebrande-glasvensters, als in ״Le livre des masques". Evenmin Anatole Erance. De Gourmont (״né amant prédestiné de la langue frangaise", zegt zijn dokter, Yoivenel), was ook createur, al stond hij soms potsierlijk, verwoestend en heilloos buiten de levens-werkelijkheid en al bleef hij met zijn schraal literatuur-ikje, een poos glimlacherig het geweldige wereldgebeuren bekijken en becritiseeren onder zijn scharminkelig pinakel; tenslotte voor spel van psychologisch kwijner en symbolisch overbeschaafdeling. Beoordeelt ״Sixtine" en ״Les chevaux de Diomède", zijn ongelukkige verzen ״Divertissements"¹), (steenen-gooierij door het voorportaal van een kathedraal), zijn ״Une nuit au Luxembourg" (de ״note finale" erin onthult zijn klaagzieke onmacht als roman-bouwer hel), zijn ״Simone" hoé ge wilt, De Gourmont kende de innerlijke spanning van scheppenden, doorwrochten arbeid. Hij kende het bruisen en trillen van het brandings-schuim der scheppingsdriften. Bomans van ״la vie cérébrale" schreef hij, zonder lévende creaties, onder een slaapwandelaars-mime. Zoo mislukten zijn ״Histoires magiques" (waarin ״Le secret de Don Juan" en ״Celle qu'on ne peut pas pleurer"); vooral ״Le songe d'une