Essay en critiek, Groote figuren

REMY DE GOURMONT, BALZAG EN SAINTE-BEUVE 139

maalde den ״waardigen" criticus-van-het-vaak-kille-breinwerk tot gruis.

Was Balzac, — in wien een beetje wanstaltig het melodramatische detective-bloed van Yidocq natintelde, — wel ooit een literatuur-criticus in hoogeren zin, zooals Barbey d'Aurevilly verklaart van Sainte-Beuve?:

„Elle (literatuur en critiek) a été pour lui une bri fhte maitresse et la maitresse s'idéalisant, est devenue sa meilk׳ ~e amie".

In „Promenades littéraires" Y, brengt Bemy de Gourmont een oordeel van Théophile Gautier over critici in het algemeen. Gautier duldde nl. geen aanvallende critiek van een schrijver...

„qui n'a pas au moins tenté 1'oeuvre littéraire, qui n'a pas 1'expérience de la creation, qui n'a jamais exprimé ses idéés que directement, sans oser leur donner une forme vivante".

Hij vergeleek ze

„a ces duellistes qui n'accepteraient le combat que munis d'une solide euirasse; mais au lieu de 1'être d'acier ils ne seraient cuirassés que de néant et 1'adversaire ne saurait les atteindre au coeur, a 1'oeuvre, puisqu'ils n'en ont pas".

Behoort de constitutioneele Eaguet tot de creatieve oordeelaars, toen hij uitriep:

„Tout le monde tombe d'accord que Balzac écrivait mal".

Of bleef hij „a typical member of the middle clas" (Edmund Gosse in zijn „Aspects and Impressions" p. 215)

O, het Bomeinsche Imperium der Eransche vonnissers, dat in een kruidenierswinkel uitmondt.

II

Onstuimige Balzac voldeed, toen hij critiek begon te schrijven, aan Gautier's eisch. Laat in 's hemelsnaam