Essay en critiek, Groote figuren

OVER FRANCISGUS VAN ASSISI 111

zijn alle menschen gelijk! Hij droomde in ITmbrië, de zaligheid eener ״hemelsche samenleving", zooals De Ligt het noemt, wijl ook Franciscus in brandende menschenliefde, den roep van het Evangelie verstond; den roep tot een nieuwe Gemeenschap¹).

VIII

O, dat is het bloedzoete voor al de met-bezit-ver-vezelden, dat zij zich geraffineerd en veilig achter de valsche durf van het reformatorische woord kunnen verschuilen, om nimmer boven het klasse-egoïsme uit te groeien. O, dat praalgloeiende, de eer der wereld, en toch uitloeren naar Joodschof ChristehjkMessianisme! O, dat machtzieke heerschen; dat imperialistisch grijpen-en-hebben van de steeds zich uitbreidende stoffelijke ■wereld, in de heete, nat-koortsige, gierige handen. Het zien stuiptrekken, het zien smachten van onterfden, naar zon, vreugd, licht, geluk. O, het genot van het felle anderen-verblinden met weelde, of van stil bijeengaren, ongemerkt, rijkdom, rijkdom! O, het halve genot van zoo goedmoedig weldadig te mogen doen, charitatief, hiér een beetje, in achterbuurten, (lieflijke soepuitdeeling, gebreide-sokken-philantropie), daar een beetje, overal een snipperke, maar toch eerst voor eigen zwelgend heil van eigen ikje, voor heil van gezins-ikjes, heil van bloed-verwanten-ikjes, hutspot van archaïsch quiëtisme en

^x) Wanneer ge van de oud-reformatorische, Hollandsche geschriften kennis neemt, zult gc verbaasd staan over de vele socialistische en communistische ideeën en gevoelens, heftig erin uitgesproken. Onder de nieuwlichters der zestiende eeuw staan vooraan: Triberger, en vooral de schrijvers van het boek: ,,Den val der Roomsche Kerken" en van de ,,Summa der godliker scrifturen". Een zeer lezenswaardig artikel over onze reformatische literatuur schreef Dr. I. M. J. Hoog in „T.T.T." 1905. Vgl. ook het hoofdstuk d) „Religiös-reformerische Schriften" pag. 91 in Dr. Phil. I. Schairer's „Das Religiöse Volksleben am ausgang des Mittelalters."