Geschreven Portretten

ig6

Hun werk, ontroert het ? Geeft het groot gevoel, groote gedachten, schept het droom-stil mijmer-geluk, of stuwt het op naar stoute verbeeldingen? Dat is onze tegenweer. Een ander wordt geleuter van klappeien. Nietzsche's kunst is als een kampvuur in den donkeren nacht. Het is hel, van goudgloed geheimzinnig, als een hemelbrand vóór avondstonde. Het lokt en doet huiveren. Groot werk nu gaf Nietzsche, in trotsche minachting. —

In geen enkel opzicht haast voel ik eenheid met zijn psychologische en historische mensch-, moraal- en maatschappij-beschouwing. —

Soms is zijn polemiek niets dan een grof krakeel; soms heeft deze aristocraat en verfijneling toonbankmanieren en de plompheid van een glassnijder. Soms speelt hij den boeman als een bestoven schoorsteenveger voor kinderen. Soms is hij een echte vrijer-in־de-koelte, een houten klik van 'n vent tegenover de beoordeeling der vrouw-instincten en vrouw-driften. — Al voelt hij zichzelf een groot vrouw-kenner, en in haar psychologie zoo lekker thuis, als een kikker in een broeierig kroost-slootje. — Ik verlang aangescherpte scheermes-woorden tegenover hun of. . . overgave.

Vooral zijn historische psychologie is als een verschrikking op zijn beoordeelaars gevallen. Reeds publi