Geschreven Portretten

154

omdat zijn inzicht gesteund wordt door het oordeel van Hugues Rebell en meneer André le Breton wellicht?

Er is niets zuiverders en indringenders van geur dan de zoete aardlucht van een bosch in den blanken Meimorgen. Ieder ander ding daarnaast heeft luchtjes. Zoo drènkt ons het zuivere als het zuiver is. De longen slurpen vreugde en geluk in, je drinkt zaligheid. Precies zoo oncritiseerbaar-zuiver is mij het occulte drang-leven in Balzac. Een genie op zijn hoogte, móet altijd door het mystieke geraakt worden. Voor voelers in hooge vlucht wordt het een natuurlijke tegenstroom. — Iets anders is zijn godsdienstigheid. Er wordt gewezen op ,,Le médecin de Campagne" .. . Dat ziet er leelijk uit. Want wat schrijft Balzac 3 September 1832, ook in verband met „Le Curé de village" aan Mame: „deux livres d'excellent débit". In dit boek Pensees, sujets, fragmens, komt ook dit voor, nog al anti-godsdienstig geformuleerd:

„Dieu, voulant racheter les hommes, me fait 1'effet d'un négociant mettant son argent d'une caisse dans une autre".

Wat een oneerbiedige cosmogonie!

En dan deze tartend-realistische terechtwijzing aan Pascal, ook in dit album te vinden:

„Pascal a écrit: „Sans Jésus-Christ, le monde ne