Geschreven Portretten

^r5°

zijn litéraire omwerking van deze groote dame, die hij voor de voeten van Montriveau sleept in de vernederendste liefdes-houdingen. Zich zelf wapende hij daarna met het schrijnend aphorisme in 't belang ook der romankunst: ,,de voir plus haut que les ceintures". *)

Vinniger meer dan fijntjes, klinken, in dit verband gezien de koel-kloeke zinnetjes van zijn levensbeelder André le Breton.. ." Balzac est un romancier trés intelligent, un réaliste k larges vues"... Maar... ,,il n'est pas un philosophe". Brave heer Breton, er is allicht geen grootere wijsgeerigheid dan zulk een wrang woord.

i) Ook zijn verhouding tot deze Duchesse de Castries zou een afzonderlijke bespreking waard zijn. Crepêt doet het in dit boek voorkomen alsof Balzac eigenlijk om dit coquet-moraliseerend spel van de groote dame niets gemaald heeft. Dit is onjuist. Ik geloof eerder de uitspraak van Séché en Bertaut: „L'aventure de Balzac et de la duchesse de Castries est un des plus curieux et des plus émouvants épisodes de la vie du grand romancier: on y sent vivre Balzac tout entier avec sa passion, sa grande éloquence, son enthousiasme pour la beauté et aussi ses déboires, ses désillusions, le réveil cruel que la réalité opposait a. 1'infini de ses illusions".

De hertogin de Castries was „le type de la coquette-née". Hij was er het pijnlijke slachtoffer van. Want wat zegt hij zelf van deze verhouding?: „Cette liaison .,. a été Pun des plus grands chagrins de ma vie... Moi seul sais ce qu 'il y a d'horrible dans la duchesse de Langeais"..

Dat is nog iets anders dan Crepêt doet uitkomen.