Geschreven Portretten

!44

stijfkoppig schuldeischer geweekt moet worden, die zijn scharen gereed houdt om te knellen en te persen, of hij holt de straat op om documenten na te snuffelen. Twee leuningstoelen zit hij, kort na elkaar stuk ... de literaire kolos. En zelfs 't werk is hem niet genoeg. Hij zoekt avonturen en romantiek. Alles overstelpt hem. Zelf schrijft hij Madame Carraud:

״Je vous assure que je vis dans une atmosphère de pensées, d'idées, de plans, de travaux, de conceptions, qui se croisent, bouillent, pétillent dans ma tête è. me rendre fou." —

Maart 1883. Een gedenkwaardige dag van zelf-inzicht. Toch, tot dolheid is het niet geworden. Al forceerde hij zich zelf zoo schrik'lijk, dat ge 'r soms van huiveren kunt 1). — De smaad van Nietzsche, dat Balzac zich

1) In deze door de ruimte afgeperkte studie, heb ik geen gelegenheid in te gaan op veel speciaal karakteristieke dingen, waar dit album de bevestiging van brengt. Zoo van Balzacs encyclopaedische natuur, zijn gretig grijpen naar alle soorten van kennis en wetenschap. — Gozlan wijst er op in zijn Balzac en pantoufles en zegt ter kenschetsing, o. m.: ״il était 1'être encyclopédique par déraison et par excellence: il ne voulait pas d'un fait pris a part: pour lui, ce fait tenait a un autre fait, eet autre a mille autres; 1'atome, dans ses doigts devenait un monde; le monde, a son tour, créait un univers. Tout ce qu'il écrivait, articles, livres, romans, drames, comédies, n'était que la prêface de ce qu'il comptait écrire, et ce