De Jordaan, Manus Peet

524

mogelijk tegenover den kapitalistischen staat een even sterke organisatie te plaatsen, omdat zij de politieke, parlementaire actie verwerpen. Het politiek terrein is namelijk het éénige terrein, waarop het proletariaat als klasse, geheel en onverdeeld optreden kan".

Toen las Manus van Gorter zelfs déze ... ach, ach, hoe zou hij zooiets noemen,... overtuiging? ... „De kleine hervormingen, die organiseert het proletariaat. En dat is het grootste doel en kan alleen door den politieken strijd bereikt... Een leugen is het ten eerste dat alleen in politiek, gevaar voor „verwateren" zou bestaan. Het is veel grooter in de zoo hooggeprezen economische actie ... Juist de dagelijksche strijd voor de hervormingen stookt het vuur voor het einddoel. Voorkomt dat men dweper wordt of zich blind staart; houdt het praktisch gevoel altijd wakker".

Toén, ervoer Manus, was Gorter even hevig „overtuigd" van het ontzachlijk belang der parlementaire strijdwijze, gelijk hij nu weer even hooghartig, sectarisch en onverbiddelijk, als links-communist overtuigd bleek van haar verachtelijk karakter. En toch, zeventien jaar her, snoefde en kefte hij al even naïef-verwaand en scherp tegen Domela, op zijn „helder-maat-schappelijk begrip", als hij het heden verwaand-naïef op zijn maatschappelijk inzicht deed. Manus had het nu zelf gelezen. Maar ook, dat Gorter alle socialisten die op het eerste standpunt consequent waren blijven staan; die niet van binnen zoo kwellend uitgevreten werden door innerlijke vernieuwing en levensonrust als hij, klasse-verraders, kleinburgerlijke reformisten, arbeiders-bedriegers en verachtelijke politiekers schold. Moest Manus nu lammetjes-zacht tevreden zijn met het bakergewauwel: in negentienhonderdvier, was Gorter nog een argeloos broekje, een stumperig zoekertje, een vluchtig opduikertje uit de bruisende golven, een groen, zwak-bewust vechtertje en vaag kenner van het Marxisme, een sentimenteele warkop? ... Waterverf, dun spoelsel,... kaatste Manus terug.

— Dat rookt mijn ganzepootje niet!