De Jordaan, Manus Peet

523

schroefde en met heete praatdrift uitgeslingerde voorspellingen, . .. vergissingen? En al die hoonende vervloekingen en rebellische uitvallen,. .. vergissingen? Waterverf! Onder deze ״vergissingen" en mistastingen mocht Manus geen schampje ijdelheid ontdekken,... geen adempje dubbelzinnigheid. Ik breng reinigende, zuivere lucht, ratelde de ventilator binnen, terwijl hij zelf verroestte van den regen, buiten. Alles dus vergissing en nooit... streverij... nooit machtswellust en willen zien triumpheeren van eigen inzichten? Bij al deze nobele mistasters, nimmer rauwe of klamme kleinburgerlijkheid, waggelend verrraad, woedend fanatisme? Bij al deze diep-denkers-theoretici en maatschappij-doorgronders en gediplomeerde toekomstzieners en verleden-afrekenaars, nimmer declamatie en vooze politieke arglistigheid? Hoe durfde Manus, uit de nahinkende achterhoede, zoo iets een oogenblik veronderstellen? Neen, duizendmaal neen. Tot zichzelf moest hij schreeuwen: Manus Peet, hamer in je knar: bij al deze draaikolkdenkers, deze warrige podium-keuvelaars en vermetele mee-nings-loochenaars bestaat geen perverse afbuiging naar lage berekening en sluwe eerzuchtigheid. Zij kennen geen doemwaardige geringschatting voor anderer denken, spreken, schrijven en werken.

Hamer je hersens in, Manus Peet... ongeleerde dwaas en oud wijf,... hun onbezonnenheid is slechts ... vergissing; hun lafhartigheid .. . alleen mistasting;... hun domme en ongeneeslijke blindheid ... slechts gevolg van doortrapte misleidingen. Zij, de baanbelichters van het in-duister-gezonkene en kreunend-zoekende proletariaat, weten niets van waanzinnige aanmatiging en dweepzieke drift.

Nog pas had Manus een karakteristiek debat als stenographisch verslag in handen gekregen, van Gorter tegen Domela Nieuwenhuis, over anarchisme en socialisme. Toen, jaren her, verklaarde Gorter met heiligen hartstocht: „En nu is het, om maar terstond met den allerzwaarsten, den alles afdoenden aanval op de anarchisten te beginnen, voor de anarchisten on