De Jordaan, Manus Peet

475

Socialist"; „verhindert een moord, uw klasse-eer staat op het spel". Zoo een aanslag op de gewetensvrijheid, bracht den een-en-twintigjarigen Jan Scheendert in een allerwoest verzet. Hij begreep maar niet, dat de eene mensch het waagde den ander om zijn beginselen lijfelijk te straffen en vernederend te mishandelen. Het was om razend-dol te worden. Jan vond het nu erg jammer, dat hij zelf een hoog nummer had getrokken... Had ie geen opsie meer... Want ook hij zou dienstweigeraar geworden zijn, met de heftigste impulsies en het geeselendste verzet in zich tegen alle militarisme. Want Jan haatte, haatte, in een heeten afschuw en in een brandende verachting, de poppen-kasterij van het soldatenspelletje. Met een alles-neer-stormende geestdrift kon hij onder de kameraden spreken over het heldhaftige gedrag van de delegatie voor Minister Pop's huis, die de koene moeder van Groenendaal had vergezeld. Hij kon die kerels wel omhelzen, — De Ligt, De Jong, Eckhard en Van Es, — die zich met zóó een zelfofferende onverzettelijkheid naast de moeder van Groenendaal hadden neergeplant.

God, god, wat een durf ook, van dien Groenendaal; op dién leeftijd zoo maar je bik te weigeren voor een ideaal. De stoute moeds-daadvan Groenendaal zette Jan Scheendert in vuur en vlam. Hij stotterde en staaroogde. Hij zou zijn vader en moeder, zijn zusjes en broertjes en zelfs Corry om de ooren hebben willen ranselen, met de kranten waarin vermeld stond hoe de jonge kerel zich hield.

Jan bezocht al de protest-vergaderingen, de grootsch-woelige meetings, en deed vermetel mee aan alle straatbetoogingen. Hij duizelde van geluk en ontroering, als de revolutionnaire sprekers, nagelvast in de leer, een ontzachlijke massa bezielden met hun woord en in menschverachting de politie-terreur, haar domme aanmatiging en brutale comedie, uitspuwden. Hij loeide in zijn ooren, de haatzang van zijn klassegenooten: dood aan het militarisme! Jan kreet mee, in een razende hartstochtelijkheid: „wég met het militarisme; dood aan den oorlog!" Zoo jong als hij was, Jan, vreesde hij geen hamerenden gummi-

Opsie: vrije keus.