De Jordaan, Manus Peet

274

vlak nabij Jeruzalem. Peet aanbad deze heerlijke, zuivere pree-ken en spreuken, in paal en maat, waar alle bombast van was afgeheven. ״Van het zwijgen" had Manus wel honderd en meer malen overgelezen. De zoete, toch donkere geheimenis van den zin: ״Te midden van het zwijgen werd een verborgen woord tot mij gesproken", leek voor Peet uitgemijmerd. De barmhartige peinzer en edele biechtvader Eckhart had al lang begrepen, dat alle liefde op de wereld in wrange eigenliefde wortelt, en dat ieder schepsel zijn innerlijk onthult door wat hij mint. Deze stoute ziener had tartende levenswaarheden durven uitroepen: ״Omdat God er is moét Hij mij liefhebben. God kon evenmin zonder ons als wij zonder Hem!"

Ook den teederen Ruisbroeck bezat Manus, met zijn zachte godswijsheid, zacht als maanlicht in zomernacht. Doch het ״Gulden Boekske" troonde bóvenop. Het zong weer in Peet, in de stilte:

— Mijn zoon, laat u niet vervoeren door fraaie en diepzinnige menschentaal. Want het Rijk Gods bestaat niet in woorden, doch in hemelsche kracht.

O, o, zooals dat vrome, rustbegeerende boekske hem kwellen, vinnig-gloeiend steken kon als een wond. Hoe dat boekske hem letterlijk afmartelen kon! Omdat het de verwoestende tegenstrijdigheid van ieders wil, verlangen en levensdrang zoo meedoogenloos onthulde, en omdat de eeuwige spotlust aldoor weer Manus' lippen te kittelen kwam.

Hoe diep was dat godvruchtige van zijn ongetemperde kinderjaren af, toch in hem verzonken gebleven. Arm, doodarm en versmachtend bleef een ieder, die geen geluk kon vinden bij wat er geschiedt op de ongerijmde wereld en onder de menschen. Doch rijk-arm was hij die niets wilde, niets wist, niets bezat, noch ingedoken en hurkend hét wonder zat af te wachten, als een lichtvink dé dartele deern. Meester Eckhart en Thomas, zij hadden een zoo zichzelf-vermorzelende manier van spreken met God, die Manus juist zoo hevig ontroerde, en soms zoo raad-selachtig-vernederd en vreesachtig stemde tegenover het scha