De Jordaan, Manus Peet

240

blij ven-op-de-wereld, van alle schepselen, het grootsche bewustzijn van onze saamhoorigheid en gezamenlijkheid als lotge-nooten. Daarom, al kon hij voor een ander niet sterven of leven, een ander vermocht het ook voor hém niet. Dat feit bracht weer een soort van ontzegeling van het levens- en doods-mysterie en van wat de menschen in deze persoons-opge-slotenheid van malkander begrepen. Al was ieder liefde- of smart-gevoel geheel persoonlijk en door niemand zóó te ondergaan als door het wezen zélf, het wezen dat minde en dat de smartpijn onderging, — de algemeenheid van het liefdeen smartgevoel openbaarde zich toch in iéder schepsel. Wij kermden allemaal in nood en angst, wij doorleefden allemaal onze teedere geluksuren en onze droeve ontgoochelingen. Er kon uit menschen niets hóógers ontbloeien. Daarom, dacht Manus, leerden wij elkaar uit de innigste geheimenis van onze ziel en aandoeningen kennen, uit ons verdriet en uit onze ontgoochelingen, uit onze denkbeeldige en werkelijke ellende, op grond van haar Ik-verborgenheid en Ik-vereenzaamdheid.

3ij het liefde-uitdenksel over volmaakte eenheid van twee wezens, had Manus Peet zich telkens de dolzinnige tegenstrijdigheid van zijn leer en zijn drift voorgehouden: hoe kon hij, een schepsel met deze onwezenlijke droomen en il-lusiën, dan juist zoo dol-razend verliefd worden op een Corry, die ieder woord ervan proestend zou beschateren, met haar felsten hoon en verachting omgieren, voor zoover zij er zelfs iets van kón begrijpen? Doch in eenzaamheids-gevoel verzonken nu, en gestoken door het raadsel van zijn eigen bestaan, verklaarde Manus dat hij met een liefdes-ideaal kon rondloopen, volkomen tegengesteld aan Corry's natuur, schoon zij hem mét deze natuur toch geheel beheerschte. Wijl ook zij weer voor een geheel ander Ik, Karei Burk, een liefdesdrang doorleefde éven krankzinnig als zijn vereenzelvi-gingsbegeerte met haar en omdat zij daarmee weer lotge-nooten werden in hun levens-ideaal. Toch stelde Manus meer en meer voor zichzelve vast, dat hij bezig was door een gewei-