De Jordaan, Manus Peet

230

mysterieuze liefde-bewustzijn kon de mindere nog wel zéér de meerdere blijken, ondanks het in-elkaar-zalig-teloor-raken. Als er nu in den mindere als mensch-totaal, een oneindige liefde leefde voor den meerdere, hem of haar in-alles-omvan-gende, behalve dan in de onmiddellijkheid van de liefde-ontroering zelve, dan eerst ontstond er een overgave die de echte, de allerwezenlijkste vereenzelviging schiep; dat wou zeggen, een saamsmelting waarin de mindere het diepere Zijn van den meerdere gehéél onaangetast liet; waarin zij, indien hij de meerdere bleek, geheel hém, of andersom hij, zoo zij de over-heerschende was, geheel haar werd. Ook dan zou er geen jaloersche woede meer giftig-zwart opwalmen, noch een tragisch kantelen van liefde naar haat en haat naar liefde bespeurbaar zijn. Die geslachtelijke wangunst voelde Manus, parasiteerde alleen op de innerlijke wezens-gescheidenheid van twee minnenden en op de zoete kwellingen die weemoed en verdriet brachten. Want dan wilden de twee de vereenzelviging alleen, voor zoover ze geduld werd door en neerkwam op het ontzien of omsluieren van malkanders gescheidenheid.

Jaloersche liefde leek ook daarom Manus Peet loutere zelfzucht toe, wijl er onmiddellijk verzet plaats vond tegen de vereenzelviging met den meerdere, al zouden anderen dat plomp verzet tegen levens-onderwerping noemen. Manus, in zijn geestelijken hartstocht voor menschen en gebeuren voelde, dat hoe meer de liefde zich verzuiverde en zich afwendde van de zinnelijke ontroeringen en teedere opwindingen, hoe inniger en vromer zij de minnenden zou bijeenhouden. De hoogste en edelste liefde was onzelfzuchtig, ook in het sensu-eele begeeren. Hij verafschuwde de liefde die drong naar een gemonopoliseerd verwervingsrecht, naar bezitsgenot van het énkele wijfje of mannetje. Als de liefde lichamelijke eenheid vooropstelde en eischte, was er voor Manus al een gewelddadig misvormen en omwoelen en besmetten van de reine kern; heerschten reeds de wellust en de pijnkwelling der zin-nenmartelende jaloezie.