Menschenwee, Eerste boek, Winter

i8i

Een voor een, schoffelden ze van tafel zonder dat Gerrit de dingen om zich heen zag gebeuren. Er zat slaperigheid in het zakkende petroleumlampje, dat karig kringde in 't halfduister van kamerke. Hij zou naar bed gaan. Vlug z'n broek los, stond ie mager, lichtelijk gebogen in z'n roodbaaien broekborstrok, z'n bisschoppelijke zilverbaard op het beulig-rood van z'n lijf, dat even flauw door de kamer bloedde. Guurt rilde van kou. Dat zou me'n vroegertje worden. De kleffe-rige bordjes, leeggesmakkerd, vaalden steenbleekig in het zakkende licht, en de stille hoofden van Piet en Dirk, om beurten zwaar geeuwend, stil-grimmigden van verveling.

Guurt begon 'r jurk los te haken, in ritsende scheurgeluidjes. Het heele gezin sliep in de woonkamer, in hoek-bedsteeën, benauwd. De jongens tegen het beschot naar den stal; Gerrit en vrouw Hassel in een donkerig-laag bedsteedje tegenover het raam. Alleen Guurt op 'n slaapstoel in de kamer, eiken avond opgezet. Vroeger had daar 'n dienstmeid gelegen, maar dat gaf schandstukken met de jongens. Al drie meiden waren er zwanger weggegaan, dat moest uit zijn had de Ouë gezegd, met 'n bons op de tafel.

Gerrit, in z'n rooie onderbroek, sjokte nog rond, brommerig verwijtend aan Guurt, dat ze 't lampje niet zóó zou zetten dat 't op de bedsteedeur scheen ; hij wou het niet op z'n gezicht hebben, als ie 's nachts of 's morgens op de klok ging kijken of als het broeide en moeder woelde zóó, dat ie de deuren open moest hebben. En toch mocht 't niet heelemaal donker zijn. Voortbrommend, half-luisterend naar Guurt, die nijdig zei waarom ie eigenlijk dat slapen met licht niet afwende, wipte ie strompelig op het bed-randje, tuimelde het donkere slaap-holletje in, duisterde z'n magere lijf, met z'n zilveren glanskop plots in de diepte. Met 'n bons had ie de bedsteedeurtjes achter zich dichtgeslagen..

Guurt met bloote armen, slanker nu in 'r kort dameshemd, zat op den slaapstoel aan d'r achterhoofd te peuteren, in moeilijken armwrong, wat haarspelden in den mond vastgebeten. In 'n draai ringde ze los 'r haar, dat golf-zwaar