Menschenwee, Eerste boek, Winter

112

vent Rams met z'n roggelhoest en dat half-blinde wijf.... En zoo moest hij, hij toelaten, dat z'n kinderen knielden voor malle beeldjes, dat ze gebeden bierden, dat alles daar inroestte, katholiek-gemeen, haatdragend en venijn-barstend tegen ander geloof, tegen zijn geloof, waar ie toch ook geen duit voor gaf.. Dat had ze 'm bij d'r trouwen nog wel gezeid. Wat had ze dan toch in d'r snoet gehad, dat ze 'm zoo had weten te beheksen ? Ja, 'n knap wijf was ze geweest.... Dondersjuw, wat 'n heete !.... Wat had ze 'm angehaald.... Maar bij, 't trouwen mosten al de kindertjes katteliek. Wat 'n botterik ie toch geweest was. Zoo had ie maar toegestemd, blij dat ie 'r hebben mocht. En nou 'n heele keet vol, met hatelijkst gezeur, dat 'r voor 'm te hooren was, voelde ie z'n kinderzootje als 'n vreemde bent, 'n troepje wezentjes, van 'm vergroeien vervreemden, volgepropt met ,,onze-vaders" en „wees-gegroets"..

Soms, in z'n rauwe borst, waar alleen zware en hevige instinkten brandden, en ruwe jaag-gedachten door z'n hersens bonkerden, hotsend achter elkaar; waar dierdriften, — in gramschap, als krankzinnige, onkenbaar makende vlagen naar z'n hoofd stegen, die in zwaar rood van hartstocht verbloedden — soms snikte er iets in 'm, dat smart leek, gevoel dat ie niet wist thuis te brengen.

Eén zoontje had ie, naast acht meiden, die 'm weinig konden schelen. Maar van 't jongetje hield ie razend. Daar kon ie niet af. Daar dacht ie altijd an. Dat was iets in 'm van warm geluk, van brandend verlangen, zonder dat ie 't zelf goed wist. Eén wild-hevig begeeren voor dat kindje, om het te zien, te verzorgen, te koesteren. Toch, in z'n rauw stil hongerleven, weggegroeid van alle teederheid, wist ie 't bestaan van die woorden niet, had ie geen naam om die drang-gevoe-lens te zeggen, gingen ze dóór 'm, als 'n stroom van snikkende pijnsmart, soms méé in de bloed-rauwe hitte, 't geweld en leef-stompheid van al z'n andere driften, van al z'n andere instinkten, die zijn bestaan wegvraten. Hij wist niet wat koesteren, verlangen, liefhebben was. Nooit had ie die woorden gehoord en als ie ze gehoord had, waren ze'm voorbij geklankt onbe-