Het Volk God's, van Armen en Rijken

:282

Een jaar keek hij uit en gaf midlerwijl les in talen en wiskunde. Eerst wou hij ״in tabak '. Volontair? Bah! Toen kwam Henri op een groot-kapitalistisch diamant-koopmans-kantoor van de firma Durant en Co., waar alleen met wereldfirma's, fijnste en duurste geslepen goederen werden verhandeld, bij een zeer irreligieuzen, opzettelijk tradities-bespottenden Jood van Franschen oorsprong, onuitputtelijk in het smalend geintjes-verkondigen tegen Bijbel, vroomheid en rabbijnen. Durant dweepte met gepeperden Voltai-riaanschen schimp op geloovige rasgenooten en haatte allen denkdwang, dogma's en kerkelijke vastkneding van zieltjes uit Godsvrees. Durant was een huivering-wekkend-opzichtig vrijdenkers-type en een hongerige schuim-moraal-filosoof, tusschen een en twee, als hij lunchte. Dan lunchte, als correlaat, De La Mettrie mee, de materialistische paranymf zijner wulpsche wijsheden... Daarvóór en daarna bestonden alleenzijn zaak en zijn vettig-stoffelijk amusement. De rijke ״Co" van Durant, botte, zelfgenoegzame slokker van winsten, verwaarloosde zelfs dit philosophische twaalfuurtje; niét tot eigen nadeel.

Henri wist van het diamant-vak, van het klooven, snijden en slijpen, in practijk en techniek heel weinig. Zijn vader Sallie had hij als fijn-knutselend kunstenaar in den arbeid zeer bewonderd, maar hij vond hem toch, — deze gedachte stak Henri al lang, zonder er ooit een woord van te reppen, — een koppig-burgerlijk, pijnlijk-goedhartig sjacheraartje, dat zich onmachtig en rimpelloos had laten misbruiken en om den tuin leiden door geldgierige, ijdele patroons. Hij wist het al de jaren van zijn zwoegen nooit tot iets zelfstandigs te brengen. Voor zaken had hij geen vooruitziend gezicht en geen gesternte. Jicht trok hem krom als een gewonde harlekijn en hij verloor, bij geringsten tegenstand, dadelijk den moed. Er bleef iets onontwarbaars, erethisch en schichtigs in ouden Sallie's melancholie en dorrende geluksdroomen. Ook schenen zijn vader's oogen, door te felle inspanning, zwak en „sluierig" geworden.

Sallie gromde steeds: