Het Volk God's, van Armen en Rijken

:257

geraffineerde kennis en verfijnde behaagziekte. Maar een boemelaar bovenal, die op alle ongelegen tijden, Freud en Stekel speelde, om ״burgermenschen" op te schrikken. Werden vaak elegische echtgenooten, verklaarde Bankdirecteur De Brakelaar geruststellend.

Voor glorie en bekoring van Rozenheim's zaak echter, voelde Leo weinig. Hoe dolgraag had Henri zijn spilzieken, maar rijk-geestigen zoon in de affaire opgenomen, al was Leo's scherts vaak veel te vlijmend, te sarcastisch-tartend en óver de grens van het toelaatbare heen... Nu moést Henri wel alles met Robert van Nienhuizen, zijn procuratiehouder, klaarspelen.

Van Nienhuizen, dien Henri vertrouwde en dan weer wantrouwde, bleef van binnen voor hem een kille natuur, die méér koele ongenaaklijkheid bezat, onder gedistingeerde buigzaamheid en strak eerbieds-betoon, dan hij zelf, door velen zoogenaamd „de ongenaak-lijke" geheeten.

Robert van Nienhuizen stond boven den eersten, norschen boekhouder Jolly; eigenlijk boven allen op zijn kantoor. Robert verving Henri geheel, wanneer deze op reis was. Rozenheim verdacht hem van een zeer verborgen en maar half-weggekneld antisemitisme; een breuk in zijn denken. Hij onderkende, den laatsten tijd, in Van Nienhuizen den man, door een Jood opgevoed, tot een hooge positie gebracht en daarom juist in stilte, minachtelijk wraakgierig. Verbeten trots groefde trekken van strakke onderdanigheid om zijn mond.

Rozenheim's gansch personeel bestond bijna uit Christenen. Henri voelde voor zijn ras onuitsprekelijk veel; vooral voor Askenaziem; zelfs voor Whitechapel-achtige, oproerige of klitterige elementen er onder. Maar als menscnen-in-dienst bleken Joden bij Joden gewoonweg onduldbaar, in hun tegenkantingen. Henri waardeerde hun sarcastischen spothumor en levenslustige intelligentie. Joden bij Joden erkenden echter geen patroon, geen meerdere. Ze voelden, ze begrepen geen noodzakelijke afstanden. Ze achtten zich onmiddellijk gekrenkt, verloochend. Ze democratiseer-

Van armen en rijken 17