Het Volk God's, van Armen en Rijken

:255

Henri's inzicht was het onmogelijk, een industrie over te planten, vast aan cultuur van eenige eeuwen; vast aan land, aard, bevolking en aan een bijna erfelijke ervaring. Waarom bloeide er geen groot-diamantindustrie in Frankrijk? Er arbeidden prachtige grof-slijpers. Ze gaven het schoonste spél aan gróóte edelsteenen, al was het slijpsel op zichzelf niet zoo te roemen. Maar het slijpen van alle soorten goed, bleek in het algemeen niets, naast de bewerking in Amsterdam en Antwerpen. Dat waren, dat bleven de twee aanzienlijkste diamantcentra voor het fabrikaat. Waarom was er geen diamantindustrie in Amerika en in andere Europeesche landen, de Jura en Hannover uitgezonderd? Juist om de geheimzinnige en onbepaalbare, misschien ook onontleedbare factoren, die vastgehecht zijn aan allerlei verkregen eigenschappen van cultureelen groei. Wie zouden ooit Hollandsche ״Binnenhuisjes" hebben kunnen geven anders dan Hollanders? Evenmin als er in Amerika, in Afrika, in Europa, Hollandsche binnenhuisjes kunnen worden gefabriekt, evenmin vermocht men de speciaal-Amsterdamsche en Antwerpsche diamantbewerkerskunst elders over te planten, zonder fatale mislukking. Stond hij in deze gedachte alleen? Hij stond in veel dingen alleen, met al zijn rijkdom en al zijn macht. Hij had, godlof, zijn aanbiddelijk-lieve vrouw, ook als maatschappelijke hulp naast zich, en nu en dan de oudste lieveling, Maggie, wanneer ze onder gril en bui er behagen in schiep, bij overstelpende drukte, in te springen. Alleen zijn zoon Leo kostte hem de hanaen vol geld. Dié smeet met de dubbeltjes, als een sultan uit de Duizend-en-één-nacht... Hij kreeg zijn makelaarsloon toch ook maar bij één of twee procent binnen!...

Gisteravond nog, had deze nachtbraker tien oude studievrienden, na een zeer rumoerig bridge- en whiskey-soda-avondje, een souper op zijn kamer aan

geboden, waarvoor Prins Henarik zich niet zou heben behoeven te schamen. O, Henri voelde dit ver-spillend-koninklijke van Leo wel mee, maar toch wekte het soms vlagen van angst, zulk soort verkwis