Kunstenaarsleven, eerste deel

248

dreunde, en kruiste heen en weer, tot krankzinnige smart ze uitdreef tot overgave. Hij stikte half in de visioenen van zijn macht. Zijn bloed ruischte en kookte naar z'n hersenen, als hij telkens een wraak je ophaalde en vergold aan wie hem vernederd had in vroeger jaren. En als hij bedacht, ieder uur, iedere minuut weer, wat hij kón doen met z'n macht, z'n geld, dat steeds groeide, al groeide ; als hij voor zich zette, wat hij met één slag kon vernielen tot gruis, afbreken en dan weer goeiïgjes bijeenlijmen, dan duizelde hij even zóó hevig, dat hij z'n koelend verstand te hulp riep, om geen krankzinnigheden te doen.

Want in z'n natuur bloedden nog andere driften en angsten, die hem zélf verontrustten; angsten, waarvan hij wel af wou, maar die hem omkronkelden, hem soms de beenderen kraakten in giftige aanknelling van ruw gloeiend-bestaan.

De grootste bedriegerij voelde hij nog niet als strafbare misdaad. Ieder had 't recht er 't snelst zich boven op te werken, als hij vunze list, inscheurende bedriegerij maar zoo wist te beheerschen, dat in 't begin niemand er de woekerpassie, de zoogenaamde laagheid en voosheid van merkte. Als niemand je maar iets kon doen met strafrecht en wetboek. Ieder schepsel moest z'n hoogste genotsbevrediging zoeken in wat hem zelf 't hoogst en 't liefst was, maar toch zóó weinig overdwelmend van zinnen, of weg in zoete verstandsverbijstering, dat de nuchterheid en de berekening, de fijnste list-wendingen en de doortastende kombinaties nooit verslapten. — Vervalsch je wijn, maar heb dan ook de hypnotische kracht, om je slachtoffers te laten denken dat zij 't blankste en zoetste drui.ven-sap proeven.

Dat waren machten van den donker-gloeienden geest, die in hem duivelden. — En toch, aan z'n eigen zwakke angsten durfde hij bijna niet denken.

Daar was allereerst z'n asem-ziekte! In 't derde jaar van z'n huwelijk uitgewalmd. Flora had 't met 'n angstschreeuw, die 'm deed rillen, plots geroken. Ze wou van 'm weg en ze gebaarde met zoo'n afgrijselijken walg, dat hij er van vergrauwde.