Menschenwee, Derde boek, Zomer

93

vloekend, scheldend tegen elkaar in. Méér dragers balanceerden bakkenstapels boven 't hoofd, waar ze in angst naar grepen, als ze zich teruggebonkt voelden, in den karren-kronkel. Minuten lang werden lijven geblokkeerd, ingesloten, door dwarrelgang van andere sjouwers voor de booten, en eindelijk haastig strompelde 'n troep vooruit, als er spuiing kwam aan den walkant. Snel warrelden ze dooréén, aanschuivend en verglibberend op stronken en groenteafval, met één voet soms tusschen 'n opening ingekneld, de andere op bakken en manden neergetrapt. Elk bloot keiplekje lag dadelijk dicht-gesmakt, als 'n werker z'n voet wegtrok, opschoof of weer naar z'n kar terugdrong om nieuwe waar af te laden. Angstig geroep en gekrijsch van ho!.. ho!.. hai-je-hee !.... verklonk opjagend de werkgangers.

— Kaik veur je!.... paa's d'r-op-bout !.... hee doar je kop ! — main snuit ook nie !.. .. kruiste en spatte tegen elkaar óp, in rauwe ironie en spot. Bij de minuten nu, zwol aan de razernij, 't gewoel, gedrom, gekrioel op havenengte, en wilder ging werkjacht onder de menschoppropping, de samengeknelde worstelende zwoegers, teelders van Wiereland, Duinkijk, Kerkervaart, Lemperweg, Lemper en van al de dorpjes rondom; moeë kerels, afgejakkerd door daglangen landarbeid, met heeten wrevel in d'r lijven, tot laat in den avond opsjouwend naar marktwemel. —

Van de kroegen uit, tierde, raasde, ziedde rumoer. Als dampige holen, volgerookt met smook-blauwigen nevel, donkerde daar roezemoes van zuipende kerels, uitspattende drinkers en pijprookers, klodderend en spuwend op zandgrond. Flikkering en lichtflitsjes gloei-speelden ijl over karaffen en glaasjes bij buffet, onderschepte vonkjes en glansjes van verdwaald rood en groen-goud licht. Van alle herbergen stonden de deuren wagenwijd open, en achter de boomenlom'ring uit, verdrongen de werkers elkaar rumoerend, om eerder in haastigen slok t brandvocht, droge, moeë keelen in te gieten. —

Benauwend sloeg de stank van groenten, visch en aardbei de kroegen door. In woelige, opgedrukte kringetjes zaten groep-