Studiën, eerste bundel

231

fen boven de verschalkende, schijn-zonnige, kleurige begrippen en voorstellingen, zelfbedriegingen en opwinderijen van idealistische naturen, 't Gedetermineerde levensproces heeft 'n man als Emants juist geheel buiten den innigsten aard van deze verrukkende illusiën en gevoels-wonderen geplaatst. Een schrijver met een gansch ander temperament, vooral univer-seeler van levensvoeling dan Emants, die alle kanten van 't leven in z'n werk laat weerspiegelen; — de droefgeestige, de lachende, de idealistische, de vurige, de hartstochtelijke en de kniezende, de melancholieke en de juichende mensch-karakters uitbeeldt, — zoo een schrijver zou aan 't hysterisch-grillige schepseltje Maggie en den sulligen, goedaardigen Henk heel andere dramatische verwikkelingen gegeven hebben, 't Is absoluut niet noodig, dat Maggie in haar huwelijk zoo ״ordinair" wordt. Waar Emants Maggie loslaat en z'n boek eindigt, daar zou 'n andere schrijver juist begonnen zijn uit te werken de geweldige botsingen, die ontstaan kunnen tusschen een jonge, mooie vrouw en een in politiek-gescharrel opgaand, duf kamergeleerde. Die schrijver zou, zonder eenige romantiek en met 'n snijdende pathologie de hysterische lijn van Maggie doorgetrokken hebben tot op haar later leven en al de onbevredigde verlangens en woelende, verhitte nervositeiten van een dergelijk vrouwekarakter hebben saamgevat in 'n tafreelenreeks van geweldige dramatiek. Dan zou 't gebleken zijn, dat 't leven niet „Ordinair" behoeft te eindigen in vale ontnuchteringen en in menschen-kleinheid verkrimpende nietigheden, 't Zou blijken, dat juist dergelijke temperamenten liever een glorierijken dood tegemoet gaan, waarin de schittering van hun woest verbeeldingsspel hen nadert als 'n wonderlijk visioen, dan te willen blijven leven in het ordinaire en vulgaire