Studiën, eerste bundel

232

van 'n emotieloos, laf en klein-menschelijk bestaan. En al kwamen er honderd boeken als Waan door nog veel grootere dramatische perspektieven gedragen, altijd nog zal de goddelijke liefdeszang van 'n Shakespeare of 'n Shelley er boven uitstijgen; altijd zal er 'n groep van jonge zielen zijn, die zingt: ״L'amour forme 1'aurore enchantée de toute existence." Dan geven wij niets meer om ״Waan"-verkillingen, „Waan"-ontnuchteringen en dergelijke subjektieve levens-uitbeeldingen. —

IV.

Als men Waan dus leest en men blijft binnen de lévensvisie van den auteur, dan heeft men 't recht te zeggen, dat Emants de door zijn levensvoeling beheer schte sujetten met 'n dikwijls prachtige, diep-ingaande en dikwijls zuiver-menschelijke psychologie ontleedt. Maggie is in haar grilligheid, haar wispelturige stemmingen, haar fijnheid en bruuskheid, soms meesterlijk gegeven. Henk is veel minder. Tusschen allerlei verslappingen van stijl en compositie in, staat vooral Maggie tót en ook even nog na de sterke botsing met Henk zeer zuiver, 't Verder verloop van deze novelle is juist in z'n moedwillige negatie van tragiek, zwak, slap en onzuiver. Ook zou veel te zeggen zijn over de inlasschingen der Zwitsersche landschaps-beschrijvingen tusschen den dagelijkschen gang van 't bedrijf dezer twee menschen in. Men zou voor de psychologie van 't verhaal hier zoo ontnuchterende konklusies kunnen stellen, b.v. hoe 't mogelijk is, dat 'n zoo-innige natuur-bewonde-raarster op 'n ander plan van leven zich zoo „ordinair" oplost in 't „ordinaire." Emants heeft niet de geringste poging gedaan om dat te verklaren, wat