Studiën, eerste bundel

222

vormen der heilige Inspiratie. En niets is eigenlijk belachelijker te maken dan dit bovennatuurlijke wezen. Inspiratie is fakir-mystiek in de kunst! Ze werkt met 't ei, met koffiedik en met uitgedroogde theebladen. Inspiratie is de dronken Fythia van haar drievoet gesleurd door onbezonnen woestelingen. En evenmin als je het cirkelvlak kunt vervormen tot een ״vierkant van gelijke grootte," evenmin kun je 't ware aangezicht der Inspiratie te zien krijgen bij 't léven der geïnspireerden! Niet ״van wege" haar omsluiering, maar van wege haar voortdurende vergroeiing.

Hoe weinig werken er in de zuiverste zelf-ontroering. Later natuurlijk, moet men overzien, objectief, wat men zelf gedaan heeft; gaat men zijn ontroering navoelen in bewusten vorm. Maar tijdens je scheppenden arbeid mag er niets, niets voor en om je bestaan. Dan geeft de waarachtige kunstenaar zich heelemaal, zonder te bemijmeren, hoe de menschen het vinden zullen. Zelfs de compositie, in schijn een ding van veel verstandelijk overleg, werkt in het onbewuste. Met cerebrale indeeling der stof bereikt een kunstenaar niets. Het voelen der zuivere verhoudingen is een geheim, een intuïtief kunnen, dat niet verklaard, niet geleerd kän worden.

Dat geheel nu zonder bij-bewustzijn werken lijkt mij zeer sterk te leven in dit boek Kinderen, van mevrouw Boudier-Bakker. Ze dacht niet, terwijl ze schreef... wacht, nu heb ik hier nog 'n mooi gevoel, daar nog 'n fijne waarneming, hier nog 'n prachtigen zet, die mijn eigen mooi sentiment zoo heerlijk zullen doen uitkomen, — zij heeft in dadelijke ontroering