Studiën, eerste bundel

196

Is dat een tegenstelling van goedaardig-magere vrouw ? Of zjn er kwaad-vette vrouwen? Welk een zonder-lijke saamkoppeling van fysieke en innerlijke humeureigenschappen, Of is er bedoeld, kwaad-mager, zooals men zeggen zou: rampzalig-mager ? Geen sprake van! Uit den zin blijkt dat ze nijdig is. Nijdig-mager zou ze ook hebben kunnen zijn!

Dit zinnetje op bladzijde 19: ״En rondom haar bleekte het keukentje, in den stillen vroegmorgen-schijn met hier en daar een suffigen glim op blikken vormpjes en den rand van een petroleumtoestel."

In zijn geheel is dit zinnetje heel mooi. Er gaat een gevoelige woordkleurigheid doorheen. Het is éven gestreel, pastellig van woordklankjes en woordtinten. Dat ״vroegmorgenschijn" is zeer mooi. Maar 't laatste bijgevoegde zinnetje bederft weer veel; dat: ״en op den rand van een petroleumtoestel." Eerst zien we heel zuiver het matte geglim op blikken vormpjes, nu komt de detail-aanduiding: en op den rand, enz.! Dit wordt mededeelende geheugen-descriptie, niet meer een lévend gezien en doorvoeld detail, ont-bloeid uit de stemming van het geheel. Wat kan die preciese aanduiding ״op den rand" van het stel, ons schelen. Zeker, in schijn lijkt een dergelijke verstandelijke kenschetsing een zeer verfijnd realisme, alsóf het zóó-gezien, en zóó in visie-zuiverheid is neergezet! In den grond is het een geheugenfeitje, dat ook in Goenen's visie niet zoo leefde als een kleur-herinne-ring. Het is er bij gepenseeld voor 't stijl-effect. Zoo'n glim op 'n rand, is subtieler van kleurzin, fragiler dan alléén: ״met een suffen glim op blikjes en vormpjes en het petroleumtoestel." Een rand is fijnere aanduiding. Dus er bij, het gedachten-trukje: op den rand. Maar meteen geven dergelijke cerebrale details inzicht op de gebreken der kleur- en lichtge-