Studiën, eerste bundel

123

van zyn ouders en naaste omgeving. Dan roept hij plots, heel hang, tusschen zijn comedie-spel in, met een huilstem bijna, ״dèig moe, dag pa,... dag moe," .. nóg eens, en nóg eens.

Deze psychische wankeling van stemming is hoo-gelijk merkwaardig voor 't zieleleven van 't kind. Wel wil het de realiteit nabootsen, maar de werkelijkheid er niet van ondergaan. De angstkreet waarmee het zijn ouders roept, is een bewijs, hoezeer het vreest, dat óf hij zijn ouders daar niet meer zal herkennen als zijn ouders, óf deze hem niet meer zullen herkennen als hun kind, doch werkelijk als zeeman of torenwachter zijn gaan zien.

Deze angst voor experimenteele realiteit, natuurlijk zónder dat kinderlijk-naïeve, waarmee het ventje zijn verbeeldingsleven doorvoert, heeft in zijn fantastisch romanwerk Louis Couperus. Hij wil wel als 'n soort Faust poseeren, en de Hel ingaan... maar op het tooneel! Faust voorstellen, maar niet Faust zijn. Doch een voorgestelde Faust gehoorzaamt aan geheel andere levenswetten dan een werkelijke Faust-natuur; een karakter, dat z'n ziel en z'n zaligheid aan den duivel verpandt, als hij maar van het zondige en groote leven alles kan omvatten en in zijn hevigst begeeren insluiten.

Couperus bewijst 't ook weer in ״De Berg van Licht," dat hij de groote ontroeringen van dramatische innerlijke menschelijkheid niet kent. Met mystiekerij en historische studie bereikt men in een epos, als hij wou geven, niets. Wel op enkele pagina's voelt men een huiver van 't groote, beseft men dat Couperus toch sóms een prachtig gevoelsleven heeft in de stilte van zijn scheppings-vervoeringen, maar toch dadelijk schokt hij je 'r weer uit door de ongebondenste virtuositeiten en meest bombastische pompeuzerigheid.